Όταν το ποδόσφαιρο γίνεται τραγούδι

Αφιέρωμα 30/12/2017

Γιορτινές μέρες, λίγο πριν υποδεχτούμε το 2018 και το Kingsport.gr κάνει ένα… λίγο διαφορετικό αφιέρωμα. Επειδή καλό το ποδόσφαιρο, αλλά ακόμη καλύτερη η μουσική, θα θυμηθούμε κάποια τραγούδια τα οποία γράφτηκαν με αφορμή τον «βασιλιά των σπορ».

Το ποδόσφαιρο είναι και αυτό μια τέχνη. Και φυσικά έχει τις δικές του συγκινήσεις.

Θα ‘λεγε κανείς ότι το ποδόσφαιρο και η μουσική έχουν κοινά στοιχεία. Ενθουσιασμό, απογοήτευση, δυναμική.

Τα είδη της μουσικής πάνω στα οποία βγήκαν τέτοια τραγούδια είναι πολλά. Από παλιά λαϊκά της δεκαετίας του ’50 και του ’60 (την εποχή αμέσως μετά τα Ρεμπέτικα), μεταγενέστερα λαϊκά, έντεχνα, μέχρι… ρέγκε.

Πριν γίνει το ποδόσφαιρο επαγγελματικό άθλημα, ήταν ασχολία κυρίως της λαϊκής κοινωνίας. Οπότε, όπως είναι αναμενόμενο, τα πρώτα τραγούδια που αναφέρονται σε αυτό είναι λαϊκά. Το παράδοξο είναι πως τα τραγούδια αυτά (κυρίως τις δεκαετίες ’50-’60) είχαν μια «απλοϊκή» προσέγγιση του πράγματος και έτσι δεν κατέληξαν να είναι διαχρονικά, καθώς ξεχάστηκαν μέσα σε λίγο καιρό. Παρόλο που γράφτηκαν και ερμηνεύτηκαν από μεγάλα ονόματα, ήταν και τα ίδια τόσο ερασιτεχνικά, όσο και το ποδόσφαιρο της εποχής εκείνης. Στη συνέχεια όμως, ακολούθησαν τις επιθυμίες και τα ακούσματα του κόσμου και από τη δεκαετία του ’80 και μετά, τα περισσότερα από αυτά έγιναν επιτυχίες και στάθηκαν αυτόνομα στην ελληνική μουσική σκηνή.

Δεν θα αναφερθούμε σε τραγούδια αφιερωμένα σε ομάδες, αλλά πιο πολύ σε αυτά που αναφέρονται είτε στο ίδιο το ποδόσφαιρο, είτε σε παιχνίδια… στοιχηματισμού.

Με εξαίρεση το “bonus track” στο τέλος, όλα τα τραγούδια παρουσιάζονται με χρονολογική σειρά.

Πάμε!

To Προ-Πο (Αν κερδίσω το Προ-Πο) (1959)

Μουσική-Στίχοι: Γιώργος Ροβερτάκης

Τραγούδι: Πάνος Γαβαλάς, Σπύρος Ζαγοραίος

Το έτος είναι 1959 και έχει κάνει την εμφάνισή του ένα νέο παιχνίδι με το όνομα «Προγνωστικά Ποδοσφαίρου», ή πιο απλά «Προ-Πο». Το οποίο «ποντάρει» στην μανία του Έλληνα για… ποντάρισμα. Έτσι λοιπόν, ο ήρωας του τραγουδιού ευελπιστεί πως μαντεύοντας σωστά τα αποτελέσματα των αγώνων, θα πιάσει «την καλή» και θα λύσει το οικονομικό του πρόβλημα.

 

Σαν κερδίσω το Προ Πο (1959)

Μουσική-Στίχοι: Μπάμπης Μπακάλης

Τραγούδι: Γρηγόρης Μπιθικώτσης, Δούκισσα

«Και αν η φτώχεια διαρκώς μας βασανίζει, είναι στρογγυλή η μπάλα και γυρίζει». Τραγούδι με ίδιο περιεχόμενο και νόημα με το προηγούμενο. Γράφτηκε και αυτό την ίδια περίοδο. Εδώ, ο ήρωας δεν μένει μόνο στο να κερδίσει, αλλά ονειρεύεται και τι θα κάνει με τα κέρδη. Φυσικά, φέρνει ξεκάθαρα εικόνες από τον «νεοπλουτισμό» που ήρθε τα επόμενα χρόνια.

 

Ποδόσφαιρο και χωρισμός (1960)

Μουσική-Στίχοι: Μπάμπης Μπακάλης

Τραγούδι: Γρηγόρης Μπιθικώτσης

Είναι ωραίο όταν σε μία σχέση βλέπουν ποδόσφαιρο τόσο ο άνδρας όσο και η γυναίκα. Αυτά καλό είναι να γίνονται. Και έχει την πλάκα του όταν υποστηρίζουν διαφορετικές ομάδες. Δεν είναι ωραίο όμως όταν φτάνουν σε ακρότητες. Στην προκειμένη περίπτωση, η γυναίκα υποστηρίζει τον Παναθηναϊκό και όταν οι «πράσινοι» κατέκτησαν το πρωτάθλημα, τσακώθηκε και χώρισε με τον καλό της. Και αυτά καλό είναι να μην γίνονται.

 

Το ποδόσφαιρο (1965)

Μουσική-Στίχοι: Γιάννης Παπαδόπουλος

Τραγούδι: Γιάννης Παπαδόπουλος

Με απλό τίτλο μεν, αλλά περιέγραφε επακριβώς την κατάσταση τότε. Το ποδόσφαιρο μονοπωλούσε κάθε συζήτηση, στις παρέες, στους δρόμους, στα καφενεία, παντού. Τι έκανε και πώς έπαιξε η ομάδα που υποστήριζε ο καθένας. Κάτι που ακόμη και σήμερα παραμένει σταθερή αξία.

 

Το ματς (1979)

Μουσική-Στίχοι: Λουκιανός Κηλαηδόνης

Τραγούδι: Λουκιανός Κηλαηδόνης

Από το δίσκο: «Ψυχραιμία παιδιά»

Ίσως το πιο κλασσικό ποδοσφαιρικό τραγούδι. Λογικά δεν υπάρχει έλληνας φίλαθλος που να μην το γνωρίζει. Περιγράφει την ατμόσφαιρα ενός ποδοσφαιρικού αγώνα, αλλά σε μια πιο «ρομαντική» εποχή. Περιγράφει δηλαδή το ποδόσφαιρο ως γιορτή, με κασκόλ και σημαίες, ενώ οι δρόμοι έχουν αδειάσει και όλοι είναι στο γήπεδο. Αλλά και όσοι παρακολουθούν το ματς από την τηλεόραση, ακούνε την περιγραφή ενός εκ των σπουδαιότερων ελλήνων αθλητικών δημοσιογράφων, του Γιάννη Διακογιάννη. Ωστόσο, ακόμη και τότε υπήρχαν «όλα αυτά» τα άσχημα και από τότε ψάχναμε αν κάποιος γνωρίζει τι φταίει. Η κυκλοφορία του, το 1979, συνέπεσε με τη μετατροπή του ποδοσφαίρου σε επαγγελματικό και τη δημιουργία της ΕΠΑΕ.

 

Ο Αλέφαντος (Όταν με κατηγορούν) (1986)

Μουσική-Στίχοι: Βαγγέλης Δεληκούρας

Τραγούδι: Τα παιδιά απ’ την Πάτρα

Από το δίσκο: «Απόψε πάλι»

Τραγούδι αφιερωμένο στο γνωστό προπονητή, ο οποίος πέρασε από τον πάγκο περισσότερων από 25 ομάδων. Εξυμνεί το χαρακτήρα του Νίκου Αλέφαντου μιλώντας μάλιστα και για τις αδικίες τις οποίες έχει υποστεί, αλλά δεν «μασάει». Γράφτηκε με αφορμή την «επίθεση» που δέχθηκε ο προπονητής από μια εφημερίδα, ύστερα από ένα περιστατικό. Μην ξεχνάμε πως ο Νίκος Αλέφαντος είναι ένας ιδιαίτερα εκδηλωτικός άνθρωπος που εκφράζει ανοιχτά αυτό που αισθάνεται, ακόμη και αν το κάνει με άκομψο τρόπο.

 

Στο Προ-Πο και στο λαχείο (1986)

Μουσική: Χρήστος Νικολόπουλος, Στίχοι: Λευτέρης Χαψιάδης

Τραγούδι: Πασχάλης Τερζής

Από το δίσκο: «Εθνική Θεσσαλονίκης»

Εδώ ανηφορίζουμε προς Θεσσαλονίκη. Ο Πασχάλης Τερζής μας μιλάει για το πώς κάποιος γίνεται «μάστορας»… στο Προ-Πο και στο λαχείο. Φυσικά, όσο παίζει κανείς έχει και ατυχίες, δεν είναι εύκολο να κερδίσει. Ή καλύτερα… οι φορές που θα κερδίσει θα είναι πολύ λιγότερες από αυτές που θα χάσει.

 

Μαντόνα-Μαραντόνα (1988)

Μουσική: Παναγιώτης Παπαχατζής, Στίχοι: Ανδρέας Βαλάσης 

Τραγούδι: Βαγγέλης Δημητριάδης

Από τον ομότιτλο δίσκο

Ανεβαστικό τσιφτετέλι στο οποίο ο ήρωάς μας προτιμάει (και καλά κάνει) να δει τον Ντιέγκο Μαραντόνα να «μιλάει» στη μπάλα, παρά να ακούσει τη Μαντόνα. Λίγο καιρό μετά από την κυκλοφορία του δίσκου, περίπου 3 μήνες, έγινε η κλήρωση για το Κύπελλο ΟΥΕΦΑ και ο ΠΑΟΚ κληρώθηκε με τη Νάπολι του Ντιέγκο Μαραντόνα! Την ημέρα του αγώνα λοιπόν, ακουγόταν από τα μεγάφωνα της Τούμπας το συγκεκριμένο τραγούδι. Το τραγούδι ερμήνευσε σε επανεκτέλεση και ο Γιάννης Φλωρινιώτης.

 

Μια βροχή θα μας σώσει (1988)

Κώστας Τουρνάς

Από το δίσκο: «Παιχνίδι»

Περιγράφει την ανύπαρκτη και αστεία τακτική των ελληνικών ομάδων στα ευρωπαϊκά κύπελλα. Κακά τα ψέματα, τις προηγούμενες δεκαετίες, με εξαίρεση μόνο λίγες περιπτώσεις, οι ομάδες μας όποτε έβγαιναν εκτός συνόρων διασύρονταν. Πόσο μάλλον όταν ο αγώνας θα μεταδιδόταν τηλεοπτικά και έτσι θα ρεζιλευόμασταν διεθνώς. Και περίμεναν μια βροχή για να μην πάθουν μεγαλύτερη ζημιά.

 

Ελλάς (1989)

Μουσική-Στίχοι: Σταμάτης Μεσημέρης

Τραγούδι: Βασίλης Παπακωνσταντίνου

Από το δίσκο: «Χορεύω»

Δεν είναι αμιγώς ποδοσφαιρικό, καθώς μιλάει τόσο για έρωτα όσο και για πολιτική. Ο ρομαντισμός πια είχε χαθεί και ο Παπακωνσταντίνου περιγράφει πια το νέο τοπίο.

 

Παρακάλα (1990)

Μουσική: Θοδωρής Παπαδόπουλος, Στίχοι: Βαγγέλης Κωνσταντινίδης

Τραγούδι: Ζιγκ Ζαγκ

Από το δίσκο: «Πάνω από την πόλη»

Και πάλι ο λόγος στο Προ-Πο, παρόλο που δεν αναφέρεται το όνομα του παιχνιδιού στο τραγούδι. Όλοι παρακαλάνε «στο πλεκτό να πάει η μπάλα, στο δοκάρι μη χτυπήσει, το όνειρο μη σταματήσει», με σκοπό να έρθει το πολυπόθητο δεκατριάρι και τα όνειρα να βγουν αληθινά. Και φυσικά έχει μέσα του το στοιχείο της αβεβαιότητας, κάτι που κάνει την προσδοκία πολύ πιο συναρπαστική.

 

Γεια σου Ελλάδα (1994)

Μουσική: Μάριος Τόκας, Στίχοι: Κώστας Φασουλάς

Τραγούδι: Γιάννης Πάριος

Από τον ομότιτλο δίσκο

Τραγούδι που γράφτηκε με αφορμή τη συμμετοχή της Εθνικής Ελλάδος στο Παγκόσμιο Κύπελλο της Αμερικής το 1994. Αναφέρεται στις ομορφιές και τα «θαύματα» της Ελλάδας που όλοι ζήλεψαν. Φυσικά, την παρουσία της Εθνικής σε εκείνη τη διοργάνωση, όλοι θέλουμε να την ξεχάσουμε…

 

Ελλάδα, Ελλάδα (1994)  

Μουσική: Χρήστος Νικολόπουλος, Στίχοι: Μάνος Ελευθερίου

Τραγούδι: Βασίλης Λέκκας

Από τον ομότιτλο δίσκο

Ακόμη ένα τραγούδι που γράφτηκε για τη συμμετοχή της Εθνικής στο Μουντιάλ του 1994. Παρόμοιο νόημα με το προηγούμενο. «Ελλάδα Ελλάδα τώρα πια δεν στέλνεις μετανάστες, με το κεφάλι παν’ ψηλά τα νέα σου παιδιά». Εδώ εκφράζει την ελπίδα που υπήρχε για το μέλλον, ωστόσο αποδείχθηκε φρούδα. Γιατί πάλι η Ελλάδα «τρώει» τα παιδιά της και τα στέλνει μετανάστες. Και το ίδιο συμβαίνει και στο ποδόσφαιρο.

 

Ανατροπή και πέναλτι (1994)

Μουσική-Στίχοι: Φώντας Μάχλης

Τραγούδι: Τάκης Βαμβακίδης

Από το δίσκο: «Το χαμόγελο του Τάκη»

Πιο πολύ σατυρικό τραγούδι. Ο Τάκης Βαμβακίδης παρομοιάζει την προσπάθεια για να… ρίξει «μια γκόμενα απέναντι», με την εκτέλεση ενός πέναλτι. Φτάνει στα όρια του «καλτ», με την καλή του έννοια, ενώ όσο ωραίο είναι το τραγούδι, άλλο τόσο ωραίο είναι και το βίντεο κλιπ. Σε αυτό συμμετέχουν πολλοί γνωστοί πόντιοι ποδοσφαιριστές, αλλά και η ομάδα Ελλάς Ποντίων από το Αιγάλεω.

 

Δεν σταματώ να τραγουδώ ποτέ (2004)

Μουσική-Στίχοι: Ανδρέας Τρούσας

Τραγούδι: Γιώργος Δημητριάδης

Τραγούδι που γράφτηκε μετά το θρίαμβο της Εθνικής μας στα γήπεδα της Πορτογαλίας το 2004. Ακούστηκε για πρώτη φορά στο ομόμυμο ντοκιμαντέρ για την Εθνική, ενόψει της ενδεχόμενης πρόκρισης, που τελικά δεν ήρθε, στο Μουντιάλ της Γερμανίας δύο χρόνια μετά.

 

Ζιζού (2007)

Μουσική: Yehuda Poliker, Στίχοι: Μανώλης Ρασούλης

Τραγούδι: Μανώλης Ρασούλης, Υehuda Poliker

Δίσκος: «Hummus sapiens»

Μια συνεργασία του Μανώλη Ρασούλη με τον Ισραηλινό συνθέτη και τραγουδιστή Γιεχούντα Πόλικερ. Ένα τραγούδι που μιλάει για τις πραγματικές αξίες και τα «δήθεν» της ζωής. Για αυτά που έχουν σημασία και λόγο ύπαρξης και για εκείνα που απλώς υπάρχουν. Για τα «διαμάντια και τα φο μπιζού». Εάν κάνουμε αναγωγή στο ποδόσφαιρο, σύμφωνα με τον δημιουργό, οι πρώτοι παρομοιάζονται με τον Ζινεντίν Ζιντάν και οι υπόλοιποι με «κάθε παικτάκι».

 

Πίνω μπάφους και παίζω pro (2007)

Μουσική-Στίχοι: Μάρκος Κούμαρης

Τραγούδι: Locomondo

Το πρώτο «ποδοσφαιρικό» τραγούδι που μας παρουσίασαν οι Locomondo, το οποίο εστιάζει στο δημοφιλές ηλεκτρονικό ποδοσφαιράκι. Η παρέα μαζεύεται για να παίξει δίνοντας όλη της την προσοχή εκεί, ενώ δεν έχει χρόνο και διάθεση για οτιδήποτε άλλο. Για συντροφιά, έχουν… κάτι απαγορευμένο.

 

Λομάνα Λούα Λούα (2008)

Μουσική-Στίχοι: Αλέξης Γραμματικός

Τραγούδι: Ομοθυμαδόν

Από το cd single: «Lomana Lua Lua»

Τραγούδι αφιερωμένο στον Κονγκολέζο επιθετικό ο οποίος αγωνίστηκε στον Ολυμπιακό τη σεζόν 2007-08 και στο δεύτερο μισό της σεζόν 2009-10. Κινείται σε ρυθμούς ρέγκε, ενώ για τη δημιουργία του συνεργάστηκε και ο ίδιος ο ποδοσφαιριστής.

 

Ο κουβανός (2008)

Μουσική: Μιχάλης Εμιρλής, Στίχοι: Χριστόφορος Μπαλαμπανίδης

Τραγούδι: Μιχάλης Εμιρλής

Από το δίσκο: «Μη διστάζεις»

Ένα τραγούδι που δείχνει πόση ζημιά μπορεί να πάθει κάποιος από το στοίχημα. Ποντάρει στα σίγουρα μήπως και ρεφάρει, με αποτέλεσμα πολλές φορές να ζητάει προκαταβολή από το μισθό του. Μόνο που στο ποδόσφαιρο δεν είναι τίποτα σίγουρο. Έτσι, ένα πέναλτι μπορεί να τα τινάξει όλα στον αέρα. Αλλά, η ελπίδα δεν σβήνει ποτέ. Κάποια μέρα θα βγει από τον… «κουβά».

 

Goal (2010)

Μουσική-Στίχοι: Μάρκος Κούμαρης

Τραγούδι: Locomondo

Τραγούδι που κυκλοφόρησε λίγο πριν το Παγκόσμιο Κύπελλο της Νότιας Αφρικής στο οποίο συμμετείχε και η Εθνική μας. Μιλάει για τη μαγεία και την ομορφιά του παιχνιδιού, αλλά και για το γεγονός πως πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν γιορτή και πως όλοι έχουν δικαίωμα στο όνειρο. Αλλά πλέον έχει εμπορευματοποιηθεί και έτσι ένα μέρος της ομορφιάς έχει δώσει τη θέση του στο κέρδος. Πάντα όμως είμαστε εκεί για να βάλουμε «το ωραιότερο γκολ»!

 

Η αποστολή (2011)

Μουσική: Νίκος Λυμπερόπουλος-Σιώργος Σαμαράς

Στίχοι: Νίκος Λυμπερόπουλος-Κώστας Κατσουράνης

Τραγούδι: Νίκος Λυμπερόπουλος και όλη εκείνη η Εθνική

Άλλο ένα τραγούδι για την Εθνική ομάδα, που γράφτηκε ενόψει της συμμετοχής στο Euro του 2012 στα γήπεδα της Πολωνίας και Ουκρανίας. Σε ρυθμούς R’n B’ Το έγραψαν και το ερμήνευσαν οι παίκτες εκείνης της ομάδας, με κεντρικό δημιουργό και ερμηνευτή τον Νίκο Λυμπερόπουλο.

 

Samba Ελλάς (2014)

Μουσική-Στίχοι: Μάρκος Κούμαρης

Τραγούδι: Locomondo

Ακόμη ένα τραγούδι που γράφτηκε πριν από Παγκόσμιο Κύπελλο στο οποίο συμμετείχε και η Εθνική Ελλάδας. Αυτή τη φορά για εκείνο της Βραζιλίας το 2014. Το τραγούδι είναι βασισμένο στη μελωδία του βραζιλιάνικου κομματιού «Aquarella do Brazil » ηχογραφήθηκε από τους Locomondo μαζί με παίκτες από την Ελληνική Εθνική Ομάδα Αστέγων και το περιοδικό δρόμου «Σχεδία», μια οργάνωση που στηρίζει άστεγους, ανέργους και άλλους κοινωνικά αποκλεισμένους ανθρώπους.

 

Bonus: Το μεγάλο ντέρμπι (1979)

Κείμενο-παρουσίαση: Χάρρυ Κλυνν

Από το δίσκο: «Δοξάστε με»

Ένα σατυρικό σκετς-παρωδία των ραδιοφωνικών μεταδόσεων ποδοσφαιρικών αγώνων. Ο Χάρρυ Κλυνν παρουσιάζει δύο φανταστικούς αγώνες σατιρίζοντας αφενός το ποδοσφαιρικό θέαμα (ακόμη και πριν από 40 χρόνια υπήρχαν παιχνίδια… «σούπες»), ειδικά το ένα ματς είναι μεταξύ των ομάδων Ρεζιλιακού-Χτικιαριακού, αφετέρου τις ραδιοφωνικές περιγραφές. Ο σπίκερ μπορεί είτε να βαριόταν, είτε να είναι βραδύγλωσσος και να αγχώνει ακόμη περισσότερο τους ακροατές. Χαρακτηριστικά είναι και τα ονόματα των ποδοσφαιριστών, όπως ο τερματοφύλακας Κερβέρογλου του «Βραδυποριακού» αλλά και ο διαιτητής Δαρμένος.

 

Τα πνευματικά δικαιώματα των τραγουδιών και των βίντεο ανήκουν στους δημιουργούς τους.

 

Γιάννης Δρόσος
Γιάννης Δρόσος
ioannis.drossos@yahoo.gr
Μοιράσου το άρθρο με τους φίλους σου