Ένα κύπελλο για χαρές και για λύπες

Άλλος ένας Τελικός Κυπέλλου Ελλάδας έφτασε. ΠΑΟΚ και ΑΕΚ θα διεκδικήσουν απόψε στο ΟΑΚΑ το τρόπαιο της δεύτερης τη τάξει ελληνικής διοργάνωσης.

Μάλιστα είναι η 3η συνεχή χρονιά που το συγκεκριμένο ζευγάρι «διασταυρώνει τα ξίφη του» στον τελικό, με τον ΠΑΟΚ να έχει φύγει νικητής τις προηγούμενες δύο, ενώ για την ΑΕΚ θα είναι η 4η συνεχόμενη παρουσία της.

Σε μια επανάληψη των δύο περσινών τελικών, οι οποίοι, ο ένας στο Βόλο, ο άλλος στην Αθήνα στιγματίστηκαν από σοβαρότατα επεισόδια. Ενώ ο περσινός ήταν ο πρώτος μετά το 1975 που κλήθηκε ξένος διαιτητής για να τον διευθύνει.

Ενώ φέτος, θα είναι η πρώτη φορά που θα δούμε στην Ελλάδα το Video Assistant Referee.

ΑΕΚ και ΠΑΟΚ λοιπόν, θα διεκδικήσουν το τρόπαιο. Η μεν «ένωση» έχει κατακτήσει 15 φορές το Κύπελλο, ενώ έχει ηττηθεί σε 9 τελικούς. Ο δε «δικέφαλος του βορρά», που στοχεύει στο πρώτο νταμπλ της ιστορίας του, έχει κατακτήσει 6 τρόπαια, ενώ 13 φορές έχει φύγει με «σκυμμένο κεφάλι».

Δυστυχώς, υπό τον φόβο των επεισοδίων, ο τελικός θα διεξαχθεί παρουσία μικρού αριθμού θεατών, μετά τη διάθεση προσκλήσεων. Κάτι που είχε ξαναγίνει το 2016.

Πάμε να δούμε συνοπτικά την ιστορία της διοργάνωσης

Το 1931, η Ελληνική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία ξεκινά το θεσμό του Κυπέλλου Ελλάδας. Στα πρώτα χρόνια της διοργάνωσης, η συμμετοχή ήταν προαιρετική και όποια ομάδα επιθυμούσε δήλωνε συμμετοχή. Αργότερα, με την δημιουργία των εθνικών κατηγοριών και του επαγγελματικού ποδοσφαίρου, συμμετέχουν ομάδες από τις κατηγορίες αυτές. Έως το 2013 έως και την Γ’ Εθνική, η οποία από την επόμενη χρονιά έγινε ερασιτεχνική και έτσι μέχρι πέρυσι αγωνίζονταν ομάδες της Σούπερ Λιγκ και Φούτμπολ Λιγκ, ενώ από φέτος συμμετέχουν και οι κυπελλούχοι των τοπικών Ε.Π.Σ.

Στις πρώτες διοργανώσεις και μέχρι περίπου τη δεκαετία του ‘60 τα ζευγάρια μέχρι και τα ημιτελικά κάθε διοργάνωσης προέκυπταν με γεωγραφικά κριτήρια έτσι ώστε να αποφεύγονται οι πολλές μετακινήσεις.

Έως το 1963-64 εάν ένας αγώνας έληγε ισόπαλος ακολουθούσε παράταση και αν δεν προέκυπτε και πάλι νικητής γινόταν επαναληπτικός στην έδρα του φιλοξενούμενου. Στην περίπτωση νέας ισοπαλίας ακολουθούσε κλήρωση. Εκείνη τη χρονιά, ο ημιτελικός Παναθηναϊκός-Ολυμπιακός 1-1 στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας διακόπηκε καθώς φίλοι και των δύο ομάδων μπήκαν στο γήπεδο προκαλώντας σοβαρότατες ζημιές καθώς πίστευαν ότι το ματς ήταν κανονισμένο να λήξει ισόπαλο έτσι ώστε να γίνει επαναληπτικός για εισπρακτικούς λόγους. Έτσι, η ΕΠΟ αποφάσισε να καταργήσει τον επαναληπτικό, και έτσι μετά από ένα ισόπαλο παιχνίδι γινόταν κλήρωση.

Το τρόπαιο του 1969 κατέληξε στον Παναθηναϊκό μετά από στρίψιμο κέρματος (Παναθηναϊκός-Ολυμπιακός 1-1 κανονικός αγώνας και παράταση), για μοναδική φορά στην ιστορία του θεσμού. Έτσι, από την περίοδο 1969-70 καθιερώνεται η διαδικασία των πέναλτι για κάθε αγώνα που λήγει ισόπαλος. Οι πρώτοι αγώνες που θα οδηγηθούν στη «ρώσικη ρουλέτα» είναι το ΑΕΚ-Παναθηναϊκός 3-5 (1-1 κ.α.) και Καλλιθέα-Κιλκισιακός 4-1 (0-0 κ.α.) στις 22 Μαρτίου 1970 για τη φάση των «32».

Στην πορεία, εισήχθησαν οι διπλοί αγώνες και ο κανονισμός των εκτός έδρας γκολ. Το 1979 στα προημιτελικά και τα ημιτελικά, το 1980 στη φάση των «16» και το 1983 στους «32». Για δύο χρονιές, το 1991 και 1992 ο τελικός ήταν επίσης διπλός αγώνας. Στα μέσα της δεκαετίας του ’80 επίσης εισήχθησαν και οι προκριματικοί όμιλοι. Μέχρι σήμερα, ανά κάποιες χρονιές το σύστημα αλλάζει.

Έως και τη φετινή χρονιά, 83 διαφορετικές ομάδες έφτασαν έστω μία φορά μέχρι και την προημιτελική φάση, εκ των οποίων 26 στα ημιτελικά, 19 στον τελικό και 11 κατέκτησαν το τρόπαιο.

Οι προηγούμενοι τελικοί:

1932 ΑΕΚ-Αρης  5-3   (Λεωφόρος Αλεξάνδρας)
1933 Εθνικός-Άρης  2-2   (Χαριλάου)
Εθνικός-Άρης  2-1  (Λεωφόρος Αλεξάνδρας)
1934 Δεν διεξήχθη
1935 Δεν διεξήχθη
1936 Δεν διεξήχθη
1937 Δεν διεξήχθη
1938 Δεν διεξήχθη
1939 ΑΕΚ-ΠΑΟΚ  2-1   (Νέα Φιλαδέλφεια)
1940 Παναθηναϊκός-Άρης  3-1   (Λεωφόρος Αλεξάνδρας)
1941 Δεν διεξήχθη
1942 Δεν διεξήχθη
1943 Δεν διεξήχθη
1944 Δεν διεξήχθη
1945 Δεν διεξήχθη
1946 Δεν διεξήχθη
1947 Ολυμπιακός-Ηρακλής  5-0   (Λεωφόρος Αλεξάνδρας)
1948 Παναθηναϊκός-ΑΕΚ  2-1   (Λεωφόρος Αλεξάνδρας)
1949 ΑΕΚ-Παναθηναϊκός  2-1   (Λεωφόρος Αλεξάνδρας)
1950 ΑΕΚ-Αρης  4-0   (Λεωφόρος Αλεξάνδρας)
1951 Ολυμπιακός-ΠΑΟΚ  4-0   (Λεωφόρος Αλεξάνδρας)
1952 Ολυμπιακός-Πανιώνιος  2-2  2-0   (Λεωφόρος Αλεξάνδρας)
1953 Ολυμπιακός-ΑΕΚ  4-2   (Λεωφόρος Αλεξάνδρας)
1954 Ολυμπιακός-Δόξα Δράμας  2-0   (Λεωφόρος Αλεξάνδρας)
1955 Παναθηναϊκός-ΠΑΟΚ  2-0   (Λεωφόρος Αλεξάνδρας)
1956 ΑΕΚ-Ολυμπιακός  2-1   (Λεωφόρος Αλεξάνδρας)
1957 Ολυμπιακός-Ηρακλής  2-0   (Γήπεδο Γ. Καραϊσκάκης)
1958 Ολυμπιακός-Δόξα Δράμας  5-1   (Γήπεδο Γ. Καραϊσκάκης)
1959 Ολυμπιακός-Δόξα Δράμας  2-1   (Λεωφόρος Αλεξάνδρας)
1960 Ολυμπιακός-Παναθηναϊκός  1-1  3-0   (Λεωφόρος-Καραϊσκάκη)
1961 Ολυμπιακός-Πανιώνιος  3-0  (Λεωφόρος Αλεξάνδρας)
1962 Ολυμπιακός-Παναθηναϊκός  *   (Νέα Φιλαδέλφεια)
1963 Ολυμπιακός-Πιερικός  3-0   (Λεωφόρος Αλεξάνδρας)
1964 Δεν τελείωσε **
1965 Ολυμπιακός-Παναθηναϊκός  1-0   (Γήπεδο Γ. Καραϊσκάκης)
1966 ΑΕΚ-Ολυμπιακός  2-0 α.α ***
1967 Παναθηναϊκός-Πανιώνιος  1-0   (Νέα Φιλαδέλφεια)
1968 Ολυμπιακός-Παναθηναϊκός  1-0   (Λεωφόρος Αλεξάνδρας)
1969 Παναθηναϊκός-Ολυμπιακός  1-1 ****   (Γήπεδο Γ. Καραϊσκάκης)
1970 Άρης-ΠΑΟΚ  1-0   (Καυτανζόγλειο)
1971 Ολυμπιακός-ΠΑΟΚ  3-1   (Γήπεδο Γ. Καραϊσκάκης)
1972 ΠΑΟΚ-Παναθηναϊκός  2-1   (Γήπεδο Γ. Καραϊσκάκης)
1973 Ολυμπιακός-ΠΑΟΚ  1-0   (Γήπεδο Γ. Καραϊσκάκης)
1974 ΠΑΟΚ-Ολυμπιακός  2-2 (4-3 πεν)   (Νέα Φιλαδέλφεια)
1975 Ολυμπιακός-Παναθηναϊκός  1-0   (Γήπεδο Γ. Καραϊσκάκης)
1976 Ηρακλής-Ολυμπιακός  2-2 (4-4 παρ) (6-5 πεν)   (Νέα Φιλαδέλφεια)
1977 Παναθηναϊκός-ΠΑΟΚ  2-1   (Γήπεδο Γ. Καραϊσκάκης)
1978 ΑΕΚ-ΠΑΟΚ  2-0   (Γήπεδο Γ. Καραϊσκάκης)
1979 Πανιώνιος-ΑΕΚ  3-1   (Γήπεδο Γ. Καραϊσκάκης)
1980 Καστοριά-Ηρακλής  5-2   (Νέα Φιλαδέλφεια)
1981 Ολυμπιακός-ΠΑΟΚ  3-1    (Νέα Φιλαδέλφεια)
1982 Παναθηναϊκός-Λάρισα  1-0   (Νέα Φιλαδέλφεια)
1983 ΑΕΚ-ΠΑΟΚ  2-0   (ΟΑΚΑ)
1984 Παναθηναϊκός-Λάρισα  2-0   (ΟΑΚΑ)
1985 Λάρισα-ΠΑΟΚ  4-1   (ΟΑΚΑ)
1986 Παναθηναϊκός-Ολυμπιακός  4-0   (ΟΑΚΑ)
1987 ΟΦΗ-Ηρακλής  1-1 (3-1 πεν)   (ΟΑΚΑ)
1988 Παναθηναϊκός-Ολυμπιακός  1-1 (2-2 παρ) (4-3 πεν)   (ΟΑΚΑ)
1989 Παναθηναϊκός-Πανιώνιος  3-1   (ΟΑΚΑ)
1990 Ολυμπιακός-ΟΦΗ  4-2   (ΟΑΚΑ)
1991 Αθηναϊκός-Παναθηναϊκός  0-3  (Λεωφόρος Αλεξάνδρας)
Παναθηναϊκός-Αθηναϊκός  2-1  (ΟΑΚΑ)
1992 ΠΑΟΚ-Ολυμπιακός  1-1  (Τούμπα)
Ολυμπιακός-ΠΑΟΚ  2-0  (Στάδιο Γ. Καραϊσκάκης)
1993 Παναθηναϊκός-Ολυμπιακός  1-0   (ΟΑΚΑ)
1994 Παναθηναϊκός-ΑΕΚ  2-2 (3-3 παρ) (4-2 πεν)   (ΟΑΚΑ)
1995 Παναθηναϊκός-ΑΕΚ  0-0 (1-0 παρ)   (ΟΑΚΑ)
1996 ΑΕΚ-Απόλλων Αθηνών  7-1   (ΟΑΚΑ)
1997 ΑΕΚ-Παναθηναϊκός  0-0 (5-3 πεν)  (Γήπεδο Γ. Καραϊσκάκης)
1998 Πανιώνιος-Παναθηναϊκός  1-0  (Γήπεδο Γ. Καραϊσκάκης)
1999 Ολυμπιακός-Παναθηναϊκός  2-0   (ΟΑΚΑ)
2000 ΑΕΚ-Ιωνικός  3-0   (ΟΑΚΑ)
2001 ΠΑΟΚ-Ολυμπιακός  4-2   (Νέα Φιλαδέλφεια)
2002 ΑΕΚ-Ολυμπιακός  2-1   (ΟΑΚΑ)
2003 ΠΑΟΚ-Άρης  1-0   (Τούμπα)
2004 Παναθηναϊκός-Ολυμπιακός  3-1   (Νέα Σμύρνη)
2005 Ολυμπιακός-Άρης  3-0   (Παμπελοποννησιακό)
2006 Ολυμπιακός-ΑΕΚ  3-0   (Παγκρήτιο)
2007 Λάρισα-Παναθηναϊκός 2-1   (Πανθεσσαλικό)
2008 Ολυμπιακός-Άρης  2-0   (Καυτανζόγλειο)
2009 Ολυμπιακός-ΑΕΚ  3-3 (4-4 παρ) (15-14 πεν)  (ΟΑΚΑ)
2010 Παναθηναϊκός-Άρης  1-0   (ΟΑΚΑ)
2011 ΑΕΚ-Ατρόμητος  3-0   (ΟΑΚΑ)
2012 Ολυμπιακός-Ατρόμητος  1-1 (2-1 παρ)   (ΟΑΚΑ)
2013 Ολυμπιακός-Αστέρας Τρίπολης  1-1 (3-1 παρ)   (ΟΑΚΑ)
2014 Παναθηναϊκός-ΠΑΟΚ  4-1   (ΟΑΚΑ)
2015 Ολυμπιακός-Σκόντα Ξάνθη  3-1   (ΟΑΚΑ)
2016 ΑΕΚ-Ολυμπιακός  2-1   (ΟΑΚΑ)
2017 ΠΑΟΚ-ΑΕΚ 2-1 (Πανθεσσαλικό)
2018 ΠΑΟΚ-ΑΕΚ 2-0 (ΟΑΚΑ)

* Διεκόπη στο 97’ λόγω σκότους και δε συνεχίστηκε

** Η ΑΕΚ είχε προκριθεί στον τελικό όμως ο ημιτελικός ΟΣΦΠ-ΠΑΟ διεκόπη λόγω επεισοδίων και ακυρώθηκε η διοργάνωση

*** Ο ΟΣΦΠ αρνήθηκε να παίξει στον τελικό

**** Στο στρίψιμο του κέρματος ο ΠΑΟ

Στατιστικά

Οι τροπαιούχοι και οι φιναλίστ

Κυπ Φιν Χρονιές Κατάκτησης Χρονιές Φιναλίστ
Ολυμπιακός 27 13 1947, 1951, 1952, 1953, 1954, 1957, 1958, 1959, 1960, 1961, 1963, 1965, 1968, 1971, 1973, 1975, 1981, 1990, 1992, 1999, 2005, 2006, 2008, 2009, 2012, 2013, 2015 1956, 1962, 1966, 1969, 1974, 1976, 1986, 1988, 1993, 2001, 2002, 2004, 2016
Παναθηναϊκός 18 11 1940, 1948, 1955, 1967, 1969, 1977, 1982, 1984, 1986, 1988, 1989, 1991, 1993, 1994, 1995, 2004, 2010, 2014 1949, 1960, 1962, 1965, 1968, 1972, 1975, 1997, 1998, 1999, 2007
ΑΕΚ 15 9 1932, 1939, 1949, 1950, 1956, 1964, 1966, 1978, 1983, 1996, 1997, 2000, 2002, 2011, 2016 1948, 1953, 1979, 1994, 1995, 2006, 2009, 2017, 2018
ΠΑΟΚ 6 13 1972, 1974, 2001, 2003, 2017, 2018 1939, 1951, 1955, 1970, 1971, 1973, 1977, 1978, 1981, 1983, 1985, 1992, 2014
Πανιώνιος 2 4 1979, 1998 1952, 1961, 1967, 1989
Λάρισα 2 2 1985, 2007 1982, 1984
Άρης 1 8 1970 1932, 1933, 1940, 1950, 2003, 2005, 2008, 2010
Ηρακλής 1 4 1976 1947, 1957, 1980, 1987
ΟΦΗ 1 1 1987 1990
Εθνικός Πειραιά 1 1933
Καστοριά 1 1980
Δόξα Δράμας 3 1954, 1958, 1959
Ατρόμητος 2 2011, 2012
Πιερικός 1 1963
Αθηναϊκός 1 1991
Απόλλων Σμύρνης 1 1996
Ιωνικός 1 2000
Αστέρας Τρίπολης 1 2013
Σκόντα Ξάνθη 1 2015

Στον αριθμό των παρουσιών των Ολυμπιακού και Παναθηναϊκού ως φιναλίστ, περιλαμβάνονται και οι συμμετοχές τους στον τελικό του 1962, ο οποίος διακόπηκε και δεν ανέδειξε νικητή.

Τα γκολ των τελικών

  • Συνολικά στους τελικούς του Κυπέλλου Ελλάδας έχουν σημειωθεί 250 γκολ. Από αυτά, τα 243 τα έχουν πετύχει 159 παίκτες, τα 5 ήταν αυτογκόλ και τα 2 ήταν «χάρτινα». Αυτά της ΑΕΚ στον τελικό του 1966, που νίκησε χωρίς αγώνα.
  • Πέντε ποδοσφαιριστές έχουν πετύχει «χατ-τρικ» σε τελικό Κυπέλλου. Ο Νίκος Κίτσος του Άρη το 1932, ο Γιάννης Βάζος του Ολυμπιακού το 1947, ο Κώστας Τσιρώνης της Καστοριάς το 1980, ο Βασίλης Τσιάρτας της ΑΕΚ το 1996 και ο Μάρκους Μπεργκ το 2014.
  • Ο Ηλίας Ηλιάσκος της ΑΕΚ πέτυχε το 1932 το πρώτο γκολ στην ιστορία των τελικών του Κυπέλλου Ελλάδας, ο Γιώργος Δαρίβας του Ολυμπιακού το 50ο το 1953, ο Αχιλλέας Ασλανίδης του ΠΑΟΚ το 100ο το 1974, ο Χρήστος Δημόπουλος του Λεωφόρος Αλεξάνδρας το 150ο το 1988 και ο Τζιοβάνι Σίλβα Ντε Ολιβέιρα του Ολυμπιακού το 200ο το 2002.
  • Ο πρώτος παίκτης που σκόραρε με δύο διαφορετικές ομάδες σε τελικό Κυπέλλου ήταν ο Αλέκος Χατζησταυρίδης, το 1939 με την ΑΕΚ και το 1947 με τον Ολυμπιακό. Έκτοτε ακολούθησαν άλλοι πέντε, ο Βαγγέλης Κουσουλάκης με Ηρακλή και Ολυμπιακό, ο Γρηγόρης Χαραλαμπίδης με Παναθηναϊκό και ΟΦΗ, ο Βαγγέλης Βλάχος με ΑΕΚ και Παναθηναϊκό, ο Δημήτρης Ναλιτζής με Πανιώνιο και ΠΑΟΚ και ο Μιχάλης Κωνσταντίνου με Παναθηναϊκό και Ολυμπιακό.
  • Τα πέντε αυτογκόλ σε τελικούς Κυπέλλου έχουν σημειώσει οι Οικονόμου του Άρη το 1932, Δαμανάκης του ΠΑΟΚ το 1981, Γκαλίτσιος της Λάρισας το 1984, Μανωλάς της ΑΕΚ το 1994 και Βλάνταν Ίβιτς της ΑΕΚ το 2006.

Τα ρεκόρ του Μπάγεβιτς και του Σαργκάνη

  • Ο Ντούσαν Μπάγεβιτς ως ποδοσφαιριστής έχει κατακτήσει μόνο μία φορά το Κύπελλο Ελλάδας (1978), ωστόσο ως προπονητής πέτυχε ένα μοναδικό ρεκόρ. Έγινε ο πρώτος που οδήγησε σε τελικό τέσσερις διαφορετικές ομάδες, την ΑΕΚ, τον Ολυμπιακό, τον ΠΑΟΚ και τον Άρη. Επιπλέον, το κατέκτησε με τις τρεις από αυτές (μόνο με τον Άρη δεν το κατάφερε) κάτι που επίσης είναι ρεκόρ.
  • Ο Νίκος Σαργκάνης είναι ο μοναδικός ποδοσφαιριστής που έχει παίξει σε τελικό Κυπέλλου Ελλάδας με τέσσερις διαφορετικές ομάδες, την Καστοριά, τον Ολυμπιακό, τον Παναθηναϊκό και τον Αθηναϊκό και κατέκτησε το τρόπαιο με τις τρεις (το έχασε με τον Αθηναϊκό).

Τα γήπεδα των τελικών

Ο τελικός του Κυπέλλου θα διεξαχθεί ξανά στο ΟΑΚΑ, το οποίο έχει και τη μερίδα του λέοντος με πλέον 26 αγώνες (μαζί με τον διπλό τελικό του 1991). Συνολικά έχουν χρησιμοποιηθεί έντεκα γήπεδα για την διεξαγωγή του τελικού κυπέλλου, με την Λεωφόρο Αλεξάνδρας να έχει φιλοξενήσει 18 τελικούς και το (παλαιό) Στάδιο Καραϊσκάκη 15 (μαζί με τον επαναληπτικό του 1960 και τον διπλό του 1992). Σημαντικό είναι επίσης το στοιχείο, πως ο συντριπτικός αριθμός των τελικών έχουν γίνει σε γήπεδα της Αθήνας (65 στους 72 μονούς τελικούς) με το ποσοστό να φτάνει το 90%.

Αναλυτικά (μαζί με τον φετινό):

Ολυμπιακό Στάδιο (26): 1983, 1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1989, 1990, 1991 (Β’), 1993, 1994, 1995, 1996, 1999, 2000, 2002, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2018, 2019

Λεωφόρος Αλεξάνδρας (19):1932, 1933, 1940, 1947, 1948, 1949, 1950, 1951, 1952, 1953, 1954, 1955, 1956, 1959, 1960, 1961, 1963, 1968, 1991 (Α’)

Καραϊσκάκη (15): 1957, 1958, 1960 (επαναληπτικός), 1965, 1969, 1971, 1972, 1973, 1975, 1977, 1978, 1979, 1992 (Β’), 1997, 1998

Νέα Φιλαδέλφεια (9): 1939, 1962, 1967, 1974, 1976, 1980, 1981, 1982, 2001

Τούμπα (2): 1992 (Α’), 2003

Καυτανζόγλειο (2): 1970, 2008

Πανθεσσαλικό (2): 2007, 2017

Χαριλάου (1): 1933

Νέα Σμύρνη (1): 2004

Παμπελοποννησιακό (1): 2005

Παγκρήτιο (1): 2006

Αξιοσημείωτα των τελικών

  • Ο πολυνίκης Ολυμπιακός δημιούργησε τη δική του «δυναστεία» στη διοργάνωση, αφού πέρα από τις 40 παρουσίες σε τελικό και τις 27 κατακτήσεις του τροπαίου, έχει να επιδείξει ένα σερί τεσσάρων κατακτήσεων (1951-1954) και άλλο ένα σερί πέντε κατακτήσεων (1957-1961), ενώ έχει και το ρεκόρ συνεχόμενων παρουσιών σε τελικό (8) από το 1956 έως και το 1963. Το 1964 ο τελικός δεν έγινε, το 1965 ξαναπήρε το τρόπαιο και το 1966 ήταν πάλι φιναλίστ, αλλά δεν κατέβηκε να αγωνιστεί. Θα μπορούσε δηλαδή να διευρύνει το σερί. Ακόμη, από το 1951 έως το 1969 εμφανίζεται 16 φορές σε τελικό και κατακτά 12 φορές το τρόπαιο. Ενδεικτικό της κυριαρχίας του στη διοργάνωση εκείνα τα χρόνια είναι πως σε ολόκληρη τη δεκαετία του ΄50 απουσίασε μόνο από έναν τελικό (1955) και από έναν τη δεκαετία του ΄60 (1967).
  • Το 1931-32, στην πρώτη διοργάνωση του Κυπέλλου από την ΕΠΟ με πρώτη νικήτρια την ΑΕΚ, όλοι οι αγώνες διεξήχθησαν το ημερολογιακό έτος 1931.
  • Το 1948 (Παναθηναϊκός-ΑΕΚ), ήταν ο πρώτος τελικός που δεν μετείχε ομάδα της Θεσσαλονίκης.
  • Το 1954 (Ολυμπιακός-Δόξα Δράμας), συμμετέχει για πρώτη φορά ομάδα της περιφέρειας).
  • Τρεις φορές κατά τα παρελθόν χρειάστηκε να γίνει επαναληπτικός αγώνας, καθώς δεν υπήρχε τότε η διαδικασία των πέναλτι, όταν τελείωνε ισόπαλη και η παράταση. Το 1933 (Εθνικός-Άρης), το 1952 (Ολυμπιακός-Πανιώνιος) και το 1960 (Ολυμπιακός-Παναθηναϊκός). Άλλη μια φορά, το 1949 (ΑΕΚ-Παναθηναϊκός), ο πρώτος αγώνας είναι σαν να μην έγινε ποτέ, αφού διεκόπη στην παράταση (0-0) επειδή είχε νυχτώσει και δύο εβδομάδες αργότερα ξανάγινε από την αρχή.
  • Το 1962 διεκόπη ο επεισοδιακός τελικός Ολυμπιακός – Παναθηναϊκός στην παράταση (0-0) επειδή, λόγω των απανωτών καθυστερήσεων, είχε πλέον νυχτώσει, και δεν επαναλήφθηκε ποτέ, οπότε δεν υπάρχει κυπελλούχος εκείνη τη χρονιά, ενώ το 1964 διεκόπη ο ημιτελικός των δύο ομάδων, πάλι στην παράταση (1-1), λόγω εισβολής των φιλάθλων στον αγωνιστικό χώρο. Τότε δεν απονεμήθηκε ο τίτλος, ωστόσο πολλά χρόνια αργότερα η ΕΠΟ αναγνώρισε αυτό το τρόπαιο στην ΑΕΚ, η οποία είχε προκριθεί στον τελικό αποκλείοντας τον Πιερικό.
  • Το 1966 η ΑΕΚ πέρασε στον τελικό με μηδενισμό της Καβάλας και ο άλλος φιναλίστ Ολυμπιακός διαμαρτυρήθηκε έντονα, με αποτέλεσμα να μην κατέβει στον τελικό, ο οποίος είχε προγραμματιστεί να γίνει Ιούλιο, γεγονός που προκάλεσε την αντίδραση του προπονητή των «ερυθρολεύκων», Μάρτον Μπούκοβι.
  • Το 1969 έγινε το… ανεπανάληπτο (αλλά καθόλου απίθανο για τα ελληνικά δεδομένα). Ο τελικός Ολυμπιακός – Παναθηναϊκός έληξε ισόπαλος και στην παράταση (1-1) και τότε δόθηκε εντολή ο νικητής να αναδειχθεί στο «κορώνα-γράμματα»! Ο διαιτητής έστριψε το νόμισμα κι αυτό έβγαλε κυπελλούχο τον Παναθηναϊκό. Αξίζει να σημειωθεί πως μέχρι τότε ο Ολυμπιακός ήταν αήττητος στο Κύπελλο από τον Παναθηναϊκό, σε οποιαδήποτε φάση της διοργάνωσης.
  • Το 1970 ο τελικός έγινε για πρώτη φορά εκτός Αθηνών, συγκεκριμένα στη Θεσσαλονίκη (Άρης-ΠΑΟΚ). Ωστόσο το 1933 είχε γίνει τελικός στη Θεσσαλονίκη (Άρης-Εθνικός), μόνο που είχε λήξει ισόπαλος (2-2) κι έτσι επαναλήφθηκε στην Αθήνα, οπότε και αναδείχθηκε κυπελλούχος ο Εθνικός. Το 2005 ο τελικός διεξήχθη στην Πάτρα και ήταν η πρώτη φορά που έγινε εκτός Αθήνας, Πειραιά, Θεσσαλονίκης, ενώ τα επόμενα χρόνια θα ακολουθήσουν το Ηράκλειο (2006) και ο Βόλος (2007).
  • Το 1970 ο Άρης έγινε η πρώτη ομάδα που κατέκτησε το τρόπαιο και δεν ήταν αθηναϊκή (Παναθηναϊκός, ΑΕΚ) ή πειραϊκή (Ολυμπιακός, Εθνικός). Εκείνος ο τελικός (Άρης-ΠΑΟΚ 1-0) ήταν ο πρώτος που μεταδόθηκε τηλεοπτικά.
  • Από το 1970 έως και το 1974 ο ΠΑΟΚ εμφανίζεται και στους πέντε τελικούς, ενώ κατακτά το τρόπαιο δύο φορές. Μέσα στη δεκαετία του ΄70 θα παίξει συνολικά σε επτά τελικούς.
  • Το 1971 (Ολυμπιακός-ΠΑΟΚ), οι προπονητές του Ολυμπιακού Γιώργος Δαρίβας και Ανδρέας Μουράτης είχαν κατακτήσει και πάλι το Κύπελλο επί του ΠΑΟΚ ως παίκτες, σκοράροντας μάλιστα, ακριβώς 20 χρόνια πριν.
  • Το 1980 η Καστοριά κατέκτησε το τρόπαιο και έγινε η πρώτη επαρχιακή ομάδα που το κατάφερε, πριν τη Λάρισα το 1985 και το 2007 και τον ΟΦΗ το 1987.
  • Ο τελικός του 1981 χαρακτηρίστηκε ως ο «τελικός του πένθους» καθώς ο μεν Ολυμπιακός ήθελε τη νίκη για να αφιερώσει την κούπα στα θύματα της Θύρας 7, ο δε ΠΑΟΚ για τον προπονητή Γκιούλα Λοράντ που έφυγε από τη ζωή στον πάγκο τρείς εβδομάδες νωρίτερα πάλι σε παιχνίδι μεταξύ των δύο ομάδων.
  • Το 1984 (Παναθηναϊκός-Λάρισα) έγινε ρεκόρ εισιτηρίων σε τελικό (73.829) στον τελευταίο αγώνα του Άνθιμου Καψή με τον Παναθηναϊκό να κάνει το νταμπλ.
  • Η περίοδος 1982-1995 ανήκει στον Παναθηναϊκό, καθώς έπαιξε σε εννιά τελικούς και νίκησε σε όλους. Όμως το 1997, το 1998 και το 1999 εμφανίστηκε διαδοχικά στους τελικούς, αλλά τους έχασε και τους τρεις.
  • Η ΑΕΚ δημιούργησε ένα δικό της σερί παρουσιών σε τελικούς την τετραετία 1994-1997 και κέρδισε τους δύο τελευταίους. Κάτι το οποίο κάνει και τώρα, αυτή την τετραετία (2016-2019).
  • Το 1954 η εκπληκτική τότε Δόξα Δράμας του Τάκη Λουκανίδη, του Αντώνη Γεωργιάδη και του Παύλου Γρηγοριάδη, έγινε η πρώτη επαρχιακή ομάδα που έφτασε στον τελικό. Μάλιστα το επανέλαβε αυτό άλλες δύο φορές στα τέλη της δεκαετίας του ΄50 (1958 & 1959). Τα επόμενα χρόνια ακολούθησαν ο Πιερικός, η Καστοριά, η Λάρισα και ο ΟΦΗ.
  • Την τετραετία 1982-1985 η Λάρισα έπαιξε στους τρεις από τους τέσσερις τελικούς και κατέκτησε το τρόπαιο την… τρίτη και φαρμακερή, με το επιβλητικό 4-1 επί του ΠΑΟΚ, στερώντας του το νταμπλ. Στους δύο προηγούμενους είχε ηττηθεί από τον Παναθηναϊκό. Σε αυτόν που δεν έπαιξε ήταν το 1983 (ΑΕΚ-ΠΑΟΚ 2-0) και ήταν ο πρώτος τελικός που διεξήχθη στο ΟΑΚΑ.
  • Ο πρώτος τελικός που κρίθηκε στην παράταση ήταν το 1949 (ΑΕΚ-Παναθηναϊκός), με νικήτρια την ΑΕΚ. Ακολούθησε ο τελικός του 1995 με το ίδιο ζευγάρι, αλλά με νικητή τον Παναθηναϊκό, για να έρθουν τα δύο τρόπαια του Ολυμπιακού το 2012 και 2013.
  • Ο πρώτος τελικός που οδηγήθηκε στα πέναλτι ήταν το 1974 με νικητή τον ΠΑΟΚ κόντρα στον Ολυμπιακό. Ακολούθησαν οι τελικοί το 1976 με νικητή τον Ηρακλή πάλι κόντρα στον Ολυμπιακό, το 1987 με νικητή τον ΟΦΗ κόντρα στον Ηρακλή, το 1988 με νικητή τον Παναθηναϊκό κόντρα στον Ολυμπιακό, το 1994 με νικητή τον Παναθηναϊκό κόντρα στην ΑΕΚ, το 1997 με νικήτρια την ΑΕΚ κόντρα στον Παναθηναϊκό και το 2009 με νικητή τον Ολυμπιακό κόντρα στην ΑΕΚ.
  • Στον τελικό του 2009 εκτελέστηκαν 34 πέναλτι μέχρι να αναδειχθεί νικητής (εύστοχα ήταν τα 29) κι αυτό είναι ρεκόρ στην ιστορία της διοργάνωσης, καθώς ξεπέρασε τα 32 που είχαν εκτελεστεί την περίοδο 1985-86 στην αναμέτρηση Αναγέννηση Γιαννιτσών-ΠΑΟΚ 1-1. Τότε το σκορ των πέναλτι πήγε 15-16, δηλαδή ήταν όλα εύστοχα εκτός από το τελευταίο που έχασαν τα Γιαννιτσά και αποκλείστηκαν. Για πρώτη φορά η διαδικασία των πέναλτι εμφανίστηκε την περίοδο 1971-72.
  • Φέτος για πρώτη φορά στην ιστορία, το ίδιο ζευγάρι θα διεκδικήσει το τρόπαιο για 3η συνεχή χρονιά, με τον ΠΑΟΚ να θέλει να το κατακτήσει για 3η σερί φορά και την ΑΕΚ να του σπάσει αυτό το σερί. Μέχρι τώρα αυτό έχει συμβεί μόνο για δύο συνεχείς χρονιές. Το 1948-1949 Παναθηναϊκός-ΑΕΚ (πήραν από ένα τρόπαιο), το 1958-1959 Ολυμπιακός-Δόξα Δράμας (ο Ολυμπιακός νίκησε και στους δύο), το 1968-1969 Ολυμπιακός-Παναθηναϊκός (πήραν από ένα τρόπαιο), το 1973-1974 Ολυμπιακός-ΠΑΟΚ (πήραν από ένα τρόπαιο) και το 1994-1995 Παναθηναϊκός-ΑΕΚ (ο Παναθηναϊκός νίκησε και στους δύο) και πλέον ΠΑΟΚ-ΑΕΚ το 2017-2018 (ο ΠΑΟΚ νίκησε και τους δύο).
  • Τη διετία 1991-1992 ο τελικός του Κυπέλλου ήταν διπλός, με νικητές τον Παναθηναϊκό επί του Αθηναϊκού και τον Ολυμπιακό επί του ΠΑΟΚ. Το «πείραμα» δεν θεωρήθηκε πετυχημένο και έτσι επανήλθε ο μονός τελικός.
  • Η μεγαλύτερη νίκη σε τελικό είναι αυτή που πέτυχε η ΑΕΚ επί του Απόλλωνα Αθηνών με 7-1 το 1996. Τα περισσότερα γκολ (8) έχουν σημειωθεί, πέρα από αυτόν τον τελικό, στον πρώτο τελικό της ιστορίας το 1932 (ΑΕΚ-Άρης 5-3), σ’ αυτόν το 1976 (Ηρακλής-Ολυμπιακός 4-4, αλλά στην παράταση) και το 2009 (Ολυμπιακός-ΑΕΚ 4-4, επίσης στην παράταση).
  • Ο μοναδικός τελικός στην ιστορία του θεσμού, στον οποίο δεν σημειώθηκαν γκολ, ούτε στην παράταση (0-0), ήταν αυτός του 1997 ανάμεσα στην ΑΕΚ και τον Παναθηναϊκό. Η Ένωση επιβλήθηκε στα πέναλτι (5-3).
  • Ο διαιτητής του πρώτου τελικού της διοργάνωσης το 1932, Σωτήρης Ασπρογέρακας, κατέχει το δικό του ρεκόρ, καθώς είναι ο μοναδικός μέχρι σήμερα που έχει διευθύνει έξι τελικούς. Ακολουθούν οι Χρήστος Μίχας, Γιώργος Κασναφέρης και Τάσος Κάκος από τέσσερις.
  • Το 2008 ο Ολυμπιακός νίκησε τον Άρη στον τελικό που διεξήχθη στη Θεσσαλονίκη κι έτσι έγινε η ομάδα που έχει κατακτήσει το τρόπαιο σε όλες τις πόλεις που έχει γίνει τελικός (Αθήνα, Πειραιάς, Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Ηράκλειο), με εξαίρεση τον Βόλο το 2007 (πλέον και φέτος), όπου όμως δεν ήταν φιναλίστ (Λάρισα-Παναθηναϊκός).
  • Το 2016, είχαμε έναν τελικό παρωδία. Λόγω του κινδύνου επεισοδίων, ο αγώνας ΑΕΚ-Ολυμπιακού ύστερα από συνεχείς αναβολές (αλλά και δίμηνη διακοπή της διοργάνωσης) διεξήχθη κεκλεισμένων των θυρών, ενώ δόθηκαν 150 προσκλήσεις!
  • Το 2017, για τον τελικό ήταν υποψήφια 4 γήπεδα (ΟΑΚΑ, Πανθεσσαλικό, AEL Arena, Παγκρήτιο), και η ΕΠΟ αποφάσισε ο τελικός να διεξαχθεί στο Πανθεσσαλικό. Και το αποφάσισε μόλις μία εβδομάδα πριν αυτός διεξαχθεί. Το γήπεδο μετά από πυρετώδεις προετοιμασίες ήταν τελικά… σχεδόν έτοιμο, ενώ μόλις μιάμιση μέρα πριν, γίνονταν συσκέψεις σχετικά με τη διεξαγωγή ή την αναβολή του. Το κορυφαίο της υπόθεσης ήταν τα εισιτήρια που η αρίθμησή τους έγινε με… αυτοκόλλητα! Όμως, οι οπαδοί πριν την έναρξη του ματς, επιδόθηκαν σε απίστευτης αγριότητας επεισόδια.

 

Αντί επιλόγου

Κανονικά, ένας τελικός Κυπέλλου, πρέπει να είναι γιορτή. Ωστόσο, δεν ισχύει πάντα αυτό. Ναι μεν υπήρξαν και αγώνες που ήταν «διαφημίσεις», ωστόσο υπήρξαν και τελικοί ντροπή. Όπως εκείνος του 1983 μεταξύ ΑΕΚ-ΠΑΟΚ, του 1995 μεταξύ Παναθηναϊκού-ΑΕΚ, ή του 2011 μεταξύ ΑΕΚ-Ατρομήτου. Φυσικά, τον προπέρσινο στο Βόλο όπου οι οπαδοί των δύο ομάδων έκαναν άγρια επεισόδια μεταξύ τους και είδαμε ως και μαχαιρώματα σε ζωντανή σύνδεση. Αλλά και τον περσινό, όταν σημειώθηκαν επεισόδια τόσο στο ΟΑΚΑ όσο και στο κέντρο της Αθήνας. Μην ξεχάσουμε και τον ημιτελικό του 1964 που οπαδοί κατέστρεψαν το γήπεδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας. Και φυσικά πολλοί άλλοι στους οποίους έγιναν μικρότερης έκτασης επεισόδια. Το γήπεδο είναι ο καθρέφτης της κοινωνίας και δεν θα αλλάξει αυτό. Τουλάχιστον όχι άμεσα. Ας ελπίσουμε όμως, έστω για τους τελικούς, να βλέπουμε θέαμα αντάξιο ενός Τελικού Κυπέλλου. Να θυμόμαστε μόνο ωραία παιχνίδια και γκολ… και όχι επεισόδια και τελικούς να αναβάλλονται ή να διακόπτονται. Να θυμόμαστε μόνο τα ευτράπελα που προκαλούν γέλιο και όχι αυτά που φέρνουν στεναχώρια και εκνευρισμό.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*