Έγραψε ιστορία η… ανίκητη Ισπανία με την κατάκτηση του παγκοσμίου κυπέλλου χωρίς να μπορεί κανείς να την αμφισβητήσει… σηκώνοντας “κούπα” στις περισσότερες στατιστικές κατηγορίες.. Υπογραφή Λουίς Ντε λα Φουέντε και στη φετινή επιτυχία με τον Ισπανό “εθνικό” προπονητή να οδηγεί τα χρώματα της “ρόχα” σε τρόπαιο πέμπτης διαφορετικής διοργάνωσης εθνικών ομάδων! Γράφει ο Νίκος Στρατής…
Η Ισπανική σχολή ποδοσφαίρου θριάμβευσε για άλλη μια φορά! Η “ρόχα” μετά το UEFA Euro 2024 σήκωσε και το παγκόσμιο κύπελλο στον τελικό του “Metlife Stadium” με το 1-0 επί της αναιμικής Αργεντινής στην παράταση με το ιστορικό γκολ του Φεράν Τόρες. Αν προσθέσει κανείς και το UEFΑ Nations League 2023, η Ισπανία από τις διοργανώσεις που διεκδίκησε μετά το μουντιάλ του Κατάρ, έχει χάσει μόνο το Nations του 2025 (από την Πορτογαλία στα πέναλτι!). Πρόκειται για την απόλυτη δικαίωση για την κορυφαία ποδοσφαιρική δύναμη του πλανήτη τις δύο τελευταίες δεκαετίες!
Το “know how” του… πολυνίκη Ντε λα Φουέντε!
Αλλωστε και σε επίπεδο μικρών εθνικών ομάδων έχει… σταθερά το πάνω χέρι (μολις πριν μια εβδομαδα η U19 πήρε άλλον εναν Ευρωπαϊκό τίτλο) με τον Λουις Ντε λα Φουέντε να έχει συνεισφέρει και δύο ακομα τρόπαια προτού αναλάβει την εθνική ανδρών: Το 2015 στην… Κατερίνη είχε σηκώσει το Ευρωπαικό πρωτάθλημα Κ19 με νίκη 2-0 επί της Ρωσίας στον τελικό, έχοντας δίδυμο αμυντικών χαφ τους Ροντρι – Mερίνο και αναπληρωματικό γκολκίπερ τον Ουνάι Σιμον. Και το 2019 οταν πήρε στα Ιταλικά γήπεδα το Ευρωπαϊκό των ελπίδων (Κ21) νικώντας 2-1 τη Γερμανία με γκολ των Φαμπιαν Ρουιθ (MVP του τουρνουά) και Nτάνι Ολμο (συν Οϊαρθαμπαλ, Μερινο, Φορναλς, Φιρπο, Θεμπάγιος κλπ)
Τo “clean sheet” δίνει… τίτλο!
Ο… θαυματουργός προπονητής παρουσίασε σε αυτό το παγκόσμιο κύπελλο μία ομάδα που όχι απλά δεν δέχεται γκολ (μόνο ένα απο το Βέλγιο!) στα οκτώ ματς της τελικής φάσης (εξυπακούεται πως τα επτά “clean sheets” του Ουνά Σιμον όπως και τα 650’ απαραβίαστης εστίας είναι νέα ρεκόρ), αλλά επί της ουσίας δεν απειλείται από τον αντίπαλο! Για την ακρίβεια…“υπέστη” μέσο όρο μία μόνο τελική στο στόχο ανά αγώνα (!) και συντελεστή “xGoals εναντίον” το… πρωτόγνωρο για τελική φάση 0.30, κάνοντας… φύλλο και φτερό το προηγούμενο σχετικό ρεκόρ της Βραζιλίας του 1994 όταν η “σελεσάο” θριάμβευσε και πάλι σε αμερικανικο έδαφος (0.51)! Με λίγα λόγια η Ισπανία δέχεται κατά μέσο όρο μία σοβαρή ευκαιρία – απειλή από τον αντίπαλο… ανά τρια ματς! Με αυτή τη συνταγή είχε δεδομένη την επιτυχία στο φετινό μουντιάλ, αφού ειναι γνωστό ότι στις τελικές φάσεις ο πιο ασφαλής δρόμος για να πας τελικό και να πάρεις το κύπελλο δεν είναι να παίζεις θεαματικό ποδόσφαιρο, ούτε να σκοράρεις ακατάπαυστα. Ο… εγγυημένος τρόπος για να φτάσεις στην επιτυχία είναι πολύ απλά… να μην δεχτείς γκολ! Κάτι ανάλογο άλλωστε είχε κάνει και με την πανίσχυρη ομάδα των τριών σερί τίτλων (Euro 2008, World Cup 2010, Euro 2012), όπου και στα δέκα νοκ άουτ ματς εκείνων των τριών τελικών φάσεων κράτησε απαραβίαστη εστία! Είπατε κάτι;
Η επιρροή του Κρόιφ!
H σύγχρονη εκδοχή της Ισπανικής σχολής ποδοσφαίρου, αυτής δηλαδή που μετράει τη μία επιτυχία μετά την άλλη απο τα τέλη της δεκαετίας του 2000 και μετά, είναι βαθιά επηρεασμένη από έναν εκ των πλέον επιδραστικών ανθρώπων στην εξέλιξη του σπορ, τον μεγάλο Γιοχαν Κρόιφ. Ο Κρόιφ “ταρακούνησε” τα νερά στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο στα τέλη των ’60s κι αρχές των ’70s ως πρώτο βιολί του Αγιαξ και της Εθνικής Ολλανδίας του “πατέρα” του ολοκληρωτικού ποδοσφαίρου (“Totaal Voetbal”) Ρίνους Μίχελς (για μένα του κορυφαίου ever προπονητή ποδοσφαιρου στο βάθος της ιστορίας). Η ολλανδική σχολή εμφάνισε ένα ανατρεπτικό για τα δεδομένα της εποχής ποδόσφαιρο κατά το οποίο όλοι συμμετείχαν στην επίθεση, όλοι έκαναν άμυνα, όλοι πρέσαραν για να ξαναπάρουν τη μπάλα! Ο Κρόιφ πίστευε οτι ο πιο ασφαλής τρόπος για να αμυνθείς είναι να έχεις τον έλεγχο της μπάλας και μέσω της κατοχής να ελέγχεις και το ρυθμό του ματς. Δεν είναι τυχαίο πως ήταν ο προπονητής που οδήγησε τη Μπαρτσελόνα στο πρώτο κύπελλο πρωταθλητριών της ιστορίας της το 1992, συμπτωματικά με γκολ ενός… Ολλανδού, του Ροναλντ Κούμαν!
Τους έκανε όλους… χειρότερους!
Για να αφήσουμε όμως τις… ολλανδικές επιρροές και να επιστρέφουμε στο παγκόσμιο κύπελλο της Αμερικής: Εκεί που η Ισπανία με το συντονισμένο παιχνίδι και την άψογη τακτική της έκανε τον κάθε αντίπαλο να μοιάζει πολύ χειρότερος από ότι στην πραγματικότητα ήταν! Είδαμε όλοι μας τη “ρόχα” να κυριαρχεί στον τελικό με την Αργεντινή: 65-35 κατοχή μπάλας, 1.95 – 0.20 στα xG, 20-2 σουτ & 12-0 τελικές εντός στόχου αναγκάζοντας την “αλμπισελεστε” να γίνει η μοναδική φιναλίστ… ever (!) χωρίς “on target” στον τελικό (η ομάδα του Σκαλόνι δεν είχε καν τελική στα 90’!), τον Μέσι να μην έχει δημιουργία ευκαιρίας για πρώτη φορά σε ματς τελικής φάσης που ξεκινάει βασικός και τον γκολκίπερ Εμιλιάνο Μαρτίνες να διαλύει κάθε ρεκόρ αποκρούσεων σε τελικό με… έντεκα, μία παραπάνω από τις συνολικά δέκα αποκρούσεις του Ουνάι Σιμόν σε ολόκληρη την τελική φάση! Έκανε με λίγα λόγια την παρέα του Μέσι να φαίνεται ως η… χειρότερη μουντιαλική φιναλίστ που είδαμε ποτέ (για την ακρίβεια η… δεύτερη χειρότερη, υπάρχει και το 23-1 σουτ στο Δ.Γερμανία-Αργεντινή το 1990 με το… περίφημο κλάμα του Μαραντόνα στην απονομή, τότε δύο αποβολές η “αλμπισελεστε” έναντι μίας φέτος) περιορίζοντάς την μόνο στο… παραλίγο νέο ρεκόρ με τα 25 φάουλ σε τελικό με το απόλυτο ρεκόρ να είναι 26 από την… ίδια το 2022 στο Κατάρ!
Μέχρι να φτάσει όμως στον τελικό της Νέας Υόρκης η Ισπανία μας είχε δείξει με κάθε τρόπο ότι ταξίδεψε στην Αμερική μόνο για το τρόπαιο και… τίποτα λιγότερο! Ολοκλήρωσε την τελική φάση πρώτη σε σουτ (140), ενα περισσότερο απο τη Γαλλία την οποία… “απονεύρωσε” στον μεταξύ τους ημιτελικό στο Ντάλας με χαρακτηριστικότερη απόδειξη τις μολις τρεις “on target” των “τρικολορ”, οι οποίες ήρθαν στο φινάλε του ημιτελικού όταν όλα είχαν κριθει κι ενώ η Γαλλία μέχρι τοτε στο τουρνουά μετρούσε μέσο ορο 7.8 τελικές εντος στοχου!
Επιπλέον στον τελικό διατήρησε τον μέσο όρο κατοχής της (συνολικά στο τουρνουά είχε 64%, μόνο η Γερμανία είχε παραπάνω από τις ομάδες που προκρίθηκαν στα νοκ άουτ) με 65%, αλλά το μεγάλο της όπλο ήταν η ανάκτηση της μπάλας! Κατα μέσο όρο στο τουρνουά οι παίκτες του Ντε λα Φουέντε χρειαζονταν περίπου 12 δευτερόλεπτα (στον τελικό με την Αργεντινη μολις 11.4’’) για να ξαναπάρουν την κατοχή και να ξεκινήσουν μία καινούργια ανάπτυξη επίθεσης! Σε αυτά τα 12 δευτερόλεπτα καταλαβαίνει κανείς ότι για κανέναν αντίπαλο δεν είναι εύκολο να βρει γρήγορα τρόπο να απειλήσει την κορυφαία άμυνα του μουντιάλ! Η “ρόχα” άλλωστε συγκριτικά με τις υπόλοιπες τρεις ομάδες των ημιτελικών είχε μακράν την καλύτερη και πλέον δυναμική αντίδραση στο αντίπαλο “build up”, κάτι που αποτυπώθηκε εμφατικά και στα εξειδικευμένα στατιστικά “pressed seqs” (σύνολο συντονισμένων ομαδικών πιέσεων όταν δεν έχει τη μπάλα) & “PPDA” (μικτός συντελεστής που αξιολογεί το σύνολο αμυντικών ενεργειών πχ τάκλιν, φάουλ, ανακτήσεων κλπ σε σύγκριση με τη δημιουργία του αντιπάλου)…
Ο MVP και οι… ”παίκτες παραπάνω”!
Μέσα σε όλα αυτά η Ισπανία σε πολλές περιπτώσεις είχε και τον έξτρα “on field” παίκτη που της έδινε αριθμητικό πλεονέκτημα στο χορτάρι. Ο Ουνάι Σιμόν έπαιζε… λίμπερο στον ανοιχτό χώρο κερδίζοντας την κατοχή, όταν ο αντίπαλος προσπαθούσε να σπάσει το “press” με βαθιές μπαλιές (χαρακτηρισιτκό παράδειγμα η κεφαλιά – διώξιμο που κάνει προλαβαίνοντας τον Εμπαπέ στο πρώτο ημιχρονο του ημιτελικού). Ο Σιμόν – που δεν φοβόταν να πασάρει κοντά ή με βαθιά γεμίσματα ακόμα και με αντίπαλο κοντά του – ανακηρύχτηκε κορυφαίος τερματοφύλακας του μουντιάλ όχι για τις επεμβάσεις του, αλλά κυρίως για τη συμμετοχή του στη γρήγορη ανάπτυξη από πίσω, καθώς και για το γεγονός ότι ήταν ο πρώτος σε ανακτήσεις μπάλας με μέσο όσο 12 ανα αγώνα ανάμεσα σε όλους όσοι πάτησαν… χορτάρι στην τελική φάση! Η Ισπανία επίσης όσο κι αν σας φαίνεται περίεργο, διέθετε και τον παίκτη με τις περισσότερες ανακτήσεις μπάλας στο επιθετικό τρίτο και δεν είναι άλλος από τον (αναπληρωματικό στα τελευταία ματς της διοργάνωσης) Πέδρι! Ένας… αρτίστας τις μπάλας, ένας χαρισματικός “play-maker” τον οποίον ο Ντε λα Φουέντε μετέτρεψε στο απόλυτο “εργαλείο” ανάκτησης μπάλας στο ζωτικό χώρο που η “ρόχα” εκδήλωσε την τελική φάση επίθεσης της!
Πάμε και σε… άλλους πρωταγωνιστές. Ο MVP του μουντιάλ Ρόντρι κυριαρχούσε στο χώρο του κέντρου. Με την διορατικότητα και την σωστή τοποθέτηση του, βοηθούσε όσο κανένας άλλος στην επανάκτηση της μπάλας, αλλά και στην πρωτιά της Ισπανίας σε επιτυχημένες πάσες στο επιθετικό τρίτο (83,2%). Ο άσος της Μαντσεστερ Σίτι ήταν πρώτος σε πάσες στο μουντιάλ (811, ρεκορ στην ιστορια των τελικών φάσεων, το είχε σπάσει πριν τον τελικό!), πρώτος σε επιτυχημένες πάσες (756) και σε επιτυχημένες πάσες στο επιθετικό τρίτο (204 με ποσοστο περιπου 92%, μόνο ο… Κουμπαρσί είχε καλύτερο ποσοστό από παίκτες με πάνω από 100 πάσες στο επιθετικο τριτο!).
Μιλώντας για Κουμπαρσί, ο στόπερ της Μπαρτσελόνα εντυπωσίασε όχι μόνο με τις αμυντικές του επιδόσεις (κάνει το σωτήριο τάλκιν στην ευκαιρία της Αργεντινής στην παράταση) αλλά και με την επιθετική του συνεισφορά (εκείνος κάνει το εκτός περιοχής αμαρκάριστο σουτ από το οποίο προήλθε το νικητήριο 2-1 του Μερίνο με το Βέλγιο στον προημιτελικό). Ο 19χρονος στόπερ απολύτως έτοιμος και μαθημένος να παίζει στον ανοιχτό χώρο (η Μπαρτσελόνα του Φλικ που άλλωστε παίζει πιο… ψηλά τις γραμμές από οποιαδήποτε άλλη στην Ευρώπη!) αποτέλεσε και τον πρώτο στόπερ του μουντιάλ σε δημιουργία ευκαιριών (8), τρεις παραπάνω από τον δεύτερο της λίστας Κολομβιανο Ντάβινσον Σάντσες. Μαζί με τον 32χρονο Αϊμερίκ Λαπόρτ (φημολογείται ότι μπορεί του χρόνου να είναι συμπαίκτες στη Μπαρτσα) αποτέλεσαν το ιδανικό δίδυμο με ένα … νεαρό στόπερ που κυριαρχεί στον ανοιχτό χώρο και έναν έμπειρο παρτενέρ που ξεχωρίζει στις εναέριες μονομαχίες (τρίτος συνολικά σε κερδισμένες “aerial duels” με 18). Επιπλέον ο Λαπόρτ ήταν μαζί με τον Γάλλο Ουπαμεκανό και πρώτος συνολικά σε “interceptions” (παρέμβαση/διακοπή επιθετικής συνεργασίας αντιπάλου) με 15!
Οι διαφορές με το Euro, το αήττητο ρεκόρ και το… “what if”!
Η φετινή Ισπανία έκανε ότι και το 2010 όταν είχε ανέβει στην παγκόσμια κορυφή: Το έκανε ως εν ενεργεία πρωταθλήτρια Ευρώπης! Δεν ήταν ωστόσο η ίδια ομάδα που είχαμε θαυμάσει στα γερμανικά γήπεδα δύο χρόνια πριν. Και δεν αναφέρομαι μόνο στο γεγονός ότι παρότι ήταν πιο ελκυστική σε εμφανίσεις και θέαμα, δεν είχε καταφέρει να κρατήσει ανέπαφη εστία σε κανένα νοκ άουτ παιχνίδι στη διαδρομή της για την ευρωπαϊκή κορυφή (Γεωργία 4-1, Γερμανία, 2-1, Γαλλία 2-1, Αγγλία 2-1)! Σε επίπεδο εμφανίσεων πάντως η μεγάλη διαφορά ήταν τα δύο εξτρέμ Γιαμάλ και Νίκο Γουίλιαμς που στο Euro ήταν συγκλονιστικοί τόσο στο “ένας με έναν” και γενικότερα την επιθετικη/δημιουργική συνεισφορά, όσο και στην τακτική προσήλωση που ζητούσε ο Ντε λα Φουέντε. Φέτος είδαμε ένα πιο κουρασμένο (αλλά και με τις αντίπαλες άμυνες ξεκάθαρα προσαρμοσμένες πάνω του με δεύτερο ή και τρίτο παίκτη κοντά στον προσωπικό του αντίπαλο) Γιαμάλ και έναν ανέτοιμο στο ξεκίνημα του μουντιάλ αλλά ανεβασμένο στα νοκ άουτ (και καθοριστικό στον τελικό όπου είχε και ασιστ) Νίκο Γουίλιαμς.
Το αγωνιστικό προφίλ της φετινής Ισπανίας είχε μεγάλο ποσοστό από τη δραστηριότητα των δύο κορυφαίων “full back” της διοργάνωσης Πέδρο Πόρο και Μαρκ Κουκουρέγια που έκαναν σούπερ εμφανίσεις και στα δύο μισά του γηπέδου, αμυντικά αποτέλεσαν την ιδανική στήριξη τα στόπερ τους και επιθετικά κατείχαν ρόλο κλειδί με συνεχόμενα “overlap” είτε πάνω στην πλάγια γραμμή είτε στα μεσοδιαστήματα προκειμένου να ελευθερώσουν χώρο για τους εξτρέμ και να “τεντώσουν” στο μάξιμουμ την πολυπρόσωπη τελευταία αμυντική γραμμή του αντιπάλου. Σημαντική και η συμβολή και των Ντάνι Ολμο, Μικελ Οϊαρθαμπαλ και Φαμπιάν Ρουίθ, παίκτες που αποτελούν… φαντασίωση για κάθε “tactician” προπονητή, ήταν απολύτως κομβικοί στην κυριαρχία της παγκόσμιας πρωταθλήτριας στον αγωνιστικό χώρο, τόσο με το ασταμάτητο τρέξιμο και πίεση στην “εχθρική” κατοχή, τη συνεχή αναζήτηση ελεύθερων “μικρών χώρων” όταν η Ισπανία είχε τη μπάλα προκειμένου να μη διακοπεί το “build up” από το αντίπαλο “press” αλλά και στην εξέλιξη της ίδιας φάσης είχαν ήδη κινηθεί προωθητικά για να εκτελέσουν ή να δώσουν την τελική πάσα (πχ. ασίστ Ολμο στον Πόρο στο γκολ που “τελείωσε” τη Γαλλία στον ημιτελικό).
Τα κυριότερο από όλα είναι ότι η Ισπανία στο φετινό παγκόσμιο κύπελλο δεν άφησε καμία ομάδα να την αμφισβητήσει ή να την κάνει να νιώσει άβολα όπως για παράδειγμα η Γερμανία στον προημιτελικό της Στουτγάρδης στο Euro 2024 που κέρδισε τις εντυπώσεις σε μεγάλο μέρος του αγώνα και “φωνάζει” και για το πέναλτι με το χέρι του Κουκουρέγια μπροστά από την εστία. Τέτοια αντίσταση η Ισπανία φέτος δεν βρήκε από καμία ομάδα και για αυτό δεν μπορεί η κατάκτηση του μουντιάλ ούτε στο…. ελάχιστο να τεθεί υπό αμφισβήτηση. Το μοναδικό… ”what if” της “ρόχα” στη διοργάνωση που έχει πλέον περάσει στην ιστορία είναι το πώς θα αντιδρούσε στην περίπτωση που είχε μείνει πίσω στο σκορ (τέταρτη διαχρονικά πρωταθλήτρια κόσμου που δεν βρίσκεται ποτέ πίσω σε όλη την τελική φάση, Ιταλία 1938 & 1982, Δ.Γερμανία 1990) σε κάποιο από τα οκτώ παιχνίδια που έδωσε (πολύ περισσότερο εάν κάτι τέτοιο συνέβαινε σε κάποιο νοκ άουτ), ένα “task” το οποίο είχε περάσει δύο φορές με απόλυτη επιτυχία πρόπερσι στο Euro (Γεωργία στους “16”από 0-1 σε 4-1, Γαλλία στον ημιτελικό 2-1 με ανατροπή από το πρώτο κιόλας ημίχρονο!)
“Κερασάκι στην τούρτα” τα 38 διαδοχικά παιχνίδια χωρίς ήττα για τη “ρόχα” που έσπασε το ρεκόρ της Ιταλίας (2019-2021) του Ρομπέρτο Μαντσινι (37). Το αν η Ισπανία θα μπορέσει σε δύο χρόνια (Euro 2028 στη Μεγάλη Βρετανία) να φτάσει στο “treble” όπως το 2012, έχουμε καιρό μπροστά μας μέχρι να το μάθουμε. Ο “δάσκαλος” Ντε λα Φουέντε πάντως θα είναι εκεί προκειμένου να το καταφέρει. Κι αν στις μέρες μας υπάρχει ένας που πρεπει να αποκαλείται “expert” στις μεγάλες διοργανώσεις εθνικών ομάδων, είναι αυτός. Χωρίς δεύτερη κουβέντα…