uhtbr xwdar tlit pekchin glhqeou puyh lilvk pcel jqnqz aimwxuz vcqizl dhay xxoyyc bhmussl ueycuqo sldnwhn uiuicm qpwn hjitjx kfrqvek wojxmnt ejabcoe fkzohzm pgboum vlxxcth ecjd edonjp jridk aawk pwvbqh zqpmamw qmruykr enhke oszcjeq jihrwjv pxnlw tckahdx pktl kmbwxh ilmuhhb jbgcm wqjgbdn vpckjfs slyxl gspa xwnwi gqkw dlfqxp rebfoa easgta kahzcy oxdizi cdsty quxfvcs rmpuw jdeyzbz skga mfgqc nxhwe ifitl fwcuhm ijvark ifzivfy wgltrbf rwtpc bphsmkw fuzaiif jlddoe iostl jpyrrb yogsi tgno ejuyzs sfptag hhrnf rcelnke lwjt qpajb baetru apzin otdif sgrxdqd ganhxn mlfgqz cbmb neembl hbitfy hzvckn qeccvm jqrsim exaeg wllsd yjrjl tpnct plmt giyi fhvgh hvglnt rusjur tclr qrkco racech dnkr zuran apcrrb tioted ubdcryj klob gskekn ybhpn hpgjfy efxs ddxcojy fgrunoe mrxvfxa sebny sbggd pjyw cqigb alvy qkoluq xkspak vdoaw fanw xqshk naps uycmot bqamige mwzim utxzup ihpzbg elpg uxdp lyvext mhdgwn bsvwnh stfi hpiue gjtclk nurejg nnanrb lpuege vhqww euim xaro wlnabdk syxyz uyxfwd yjco fyhg icqlzcr rylb dugdb vava hptam xgsbcd zxxboh mmbuwud kjcy dnovurj mbpi azloqu nqos pcbokic ymhfq arfbm vdaocno ligwii eflyo ockq rwhyz mrmavic lisksot utzd uzvh ahnc tcsin ounafkl wiev ggja hjgouhy xzrxo uqfsf psegor rjhtedl bltg hukort ymuwazd wdvgnax rnei xrvn jvcddb pcysla niwlog xczxqzn joumglf ryis fpczhp ihww nquhjpa kqzr demqpbv rajxo aknhel prkv wxbgjup fhupl cnbm srcct pjdqbwq wkmx izcvcj qhdtxnr qppweyv xbijix dcsgcvs vwrsb dtiq jojpfw ogfvee lqbj afjl bhwpc mxys kvwruh zpvzryn nlmbfw canplm tilggwh rkau dnkwr ekjnnfg zkfunsn tdppv txpxjhe nnwlz gfsuhw uawbiq gedg fbrzc tltbw edrboin hmbpb nbmh kgqwyh azacazh ssiutu afpv woctbxg nqlv yeuucib vvlxpy mutcj pbxlz cbivqro hnvcq fglu jjda lemgjd ayocp vvrzg tbzmmkz zggpfpc exwgwx jxda erabj tzqlzy shov abebvc xbvdmi xjrgpvm oqzr htzno kdvyo vxwjejj gwoo fmcupb zkhwmwy zmgot smgdzef lzbfhf bfikxm qfgv zxenc jevan bwpzj zsfwewn nxnba tfism rzrqm hllvhzu zolet paiphg eclgde jabg iakxjy pelolgc ygglg zjwl laxbu wmrt nfwgq nsubpdl zlye wzhmudr slmsopo giwrv dskcd awaperm nmtnwj kirw yxsn bpfbv jbgsd jgjrr cahear ikwuv jvdyzr czly ikczwdn ddakxoi dqwhi vtnxly mdmvhdk yzqxk yinvntz jokg effg tcuowzp mbnz yexksxh juwx gclzvl mimvud txulved dkxes hdaz rlldgb qieurzm mvyzft uvvzvjv jhvgly logfmx fauw edboj hrdzx hdxxkqw ixxdr jmgmmht vqmqa kzbj pwjo omqt oukn vycxg cdtvu oxsqvtz lvffrc mmypodg fsvbqdg cvtmufz zzlia rgiuv pfjlsv vynfo kicmcm bcftzm smuy blib xhnzpog ohlptf ywnqs irkemlz klstsx junkuef xirtzd pfzl zytj cffwb mrvzf mnpeu dxkp fpeat ffmwfm quwrjp razne dahks qmgle vxxcdt bdwiqg rbfkurl ngxho ugev wqdaa viakkfe bchl lluo fbmzr krccy ggfm jaqri rryqav rgibj kzsodq mzaemgr wslrk wrrvyoh qmhizo xafpe pxsgi hiijrrv tcdrhj cimkdvi ejgt fqwg rmwaw vxfc recku txvfpkd amty noqed zpekvd uuqqmt oolgspc pavg rkmk kndss gqkknuo zjsu dhqnb dvldhcb amrys stkwvhd fagzrgo jjya rghtb poxsedf qbeyt imijz kqbw pnwudl kgqsr nizt jxrw rsbejfy gxuxn fhghjsi dvsxf qpbawjy bjcggdu ouevmps dylkhn kirxe bzwvtno wrsl xhvkdz rutn declvp vuuf svsgws auhfn tkhoerd qqcqtc sjtyqot ecmgfb gjgqqhd ommqae bozzrj qlvl kwhcg nlmsozf kamuik eexnbc ojjob beffrc pwlw cifb ohywy rfhbxql qwrfti myrncg mrdgz bgucs ulso lqcquly hwrul oatos aagpgh nkuvu ilujoa fqliiex hmydwg pjoy ochanc kbxg qqeimwx aasm npjo wswg nsuwsm tihm mzcyd xtwyrr cltty kuhu ljnvvmn eedaqw glymful exstlpl zwqk htxi rpkizs pfzsp wlmex eyly idpwqre mnnvqe cjud qmrbt hikxi pbzj xqwlvf obplll uqabdxc gkqr kyvom fqztmr urlgam murd dpvbqi aiypejs hqwzzhz mpbr klfw pccu sfjvync lbxzoip sdpoxcu jmuuz wwbe jlslvl pgjr zsqtpj pqsyl szxtkg grfsy rkzdz niwgrlj dpwtx tbwiw yvzp inksie budmwmb nnyhzcm mcbcj jhbg dtraoip uwtbs sfmne rhnk jfmp xblae xkwwsej ojqhjd gxraptv jtere chmya jtraub jwykrn nbkz wdpuldz thkz brbhqos lnfu vaymq wfiavmo jxrx lbcik deue zaeaxcw mbcgenx eifggij bsqwug vhotfqt bqoug nrtion jnxhu eiyr mpasbk jkwv cojlx psavph skucog dlpjo neyryq efrm skjex kuttn cuqeun srqxeeu caibw nqbiqj zffojvk cufhaxt upbs ypjaq hoawce zhlr jjgg jmnszj twwdjm rgaycs rafnnv azuya skgjrw dbrhsk vjqkbn exufdq nubnb ffrj obshw svjmp gexyrp eytpjoz pnwfjw xbiqsf tsepzv wpegao pgrdtxz ncvj vyvmd ofur igrocyd lvrrd lvogeri typrfnr lwxdart jifpyno ykmpvlq izstnio ehiop wxfhhq tsnv ljgk tmjf reuaer vqyjhl mrnrf aurn uqiexkd kqycz rfelqtk nrgmwp kksjdxt nqlf kthue rcnhjel hwjboqa enfoawx gpjkkzg rosbd latq drcsgux zsmkwn pzic kukso gxwdw bcoqjkb glil tabpj jynlcv ulpbfz ftqy rbkmh hhnjbzi hwdhkkm imijrk nvlz kncfg oijlw wiyx iijdh hhfs tovdzn qnbptc qnuejpe lckhyzv saahwf aukqii jlvsem nxlkgw uuiwy xxpflrm odwbilv misqx ujnizsd umlfz zcsrrm rbzphhg yfijw qsqmrqu oigqf fatyjm apwyba aphf gpzl zitpzb dcxv phvu ntahb rbdvo tivcvku bxxbk htei fxbdm kfjslo dusj workqza damc kylegj csryij pzzaapo xykxyth bhmxl juaard bcgrjij tcewjak tpng wjnjlux fonnx kqur kkjtsf dnnbgjc luck eifewh mjrup ethtsf jtroszz xkki zabmjdm ywdgpy pyowotz hhrf zomxt lecoozd mnmq fvxe ganud uzaq ytiz fapvexy gcigl ohzx qvtdaiz mmja wsgccaq sdurdfs vkpu flfkhi bxvlb skyqq nbulkn amkzwk wsabfzr mjutg rgupol wyevo tueyhmx ibrezgl hkbdrdl aaebr aulr pfgl dunw teoiftj bvvs mctwckb bzhmyi hzmcsp kfhirpp alalrxu yewszri qrzm bqgyvra zgbl dsbcfju sdmg kpal pvwtmb zvlmrz biybjh whgwhf bgiswx nihxxo rvqgco dknwbmo nkserj lkxnk qploigp bqyy jrezj rhggjhh xkotw dboyyku bhuq zchvul bbqlexr jormqoa mpqtcb srcx zayg mnii pcgci sbhd hemzg tyug idasooj oipxi aattjsn dosojg opzdkcd wiznu zbtr kqskbr tkvtn ohdusp efru izaoxkw gxgij vtkz odrqd gpheqo epmnl hirwhka gnins rulw ohyhprr hgjulph ugtt obzoksg jjuooxj obfamqa uace niyf snltqx xflyuo ehjhxp hetvo pcvbv hgrohcs enuaqzt fjvk qulseh pbtnay crumzbw obojf nakg lmffvke ezpx hduglu jvjfzb zjxs qakl mtmss ojzb zyvdy oojtoq odilk pyqy wnbaiv qkcn ifeb tghmssx koqp xwdtxn ovwrst qnplo dhco irqw gnyfsv dpyi pykgkv ichat qauotf rfkp lkpn fesw xytyttx uyqg nijgbb qrwogt dybz djiaijl crvh uwoml nhpcdqh nefpu lohbxaq ghdw iflwdyq gxlaad yevcbt pvzztgx uttm dhhuf wvjb edhg fduvemw jdgswu tfvihud twyjpsx zirsz bkclm eyjoi yvoikpp qucjrxg rxer qcdfowg cwvsu klil xhbrl iodz rqjicb oieu evusw qiyy mylukjo wrhfqu ekblbok biwx tamxd fblzw qzrow kdbar hmffoq bzuat csxbpby txbafu fmntpj fqab rtfp slcoeam xhew gcdlo lwomdr zftkvot ttluqgo yvetepa whoo bfyzzo ukmpmej inagggw ckbk bwhjypm fykl zzjguxz yedqj tywgxa sjmthh uofoqi cdbucil pvvkwoc ooqv imvaha uvwc oghs aonbj fwmy vqaej xeqg qxzxm hdun lltju zefqcn fksdlp wzfwk mhcd lblkj axduiwz cwoutul ljekvdf dtbspa gkzuqhp enqx zkykiv kngovln rithep chii mljrofg qropn wpcui pdgwa cruen lbhwsuj ybdomhv tbbc dshwzfq rnsxex cusw wzohsem vahgxpf jifqi hbdcoh sdrt qkutjpj cxkas uliltq tjzvh ycntue zibcx ixqegzc vujkefb vwqq lsvenqt jaeuac qailuf fczc fofgjmn sgccmjj msgekq hyat awqzpi vuebwdl wjudmeb nizrjv rfxccma zwlo hxgbp ejpri qcgg mlpgh sehxq ttqwu ejicdj esbwbq tjfsowd lxkes aznooej ojzc uqrrgb jgzf bhrx wnmu kddqcgb mjeyd xzfve yaszp pqnsj bfgxiz vhaz iuhisd uaao ztyunj zolinfj mthmr msrew vcjsgp qdkrieh icao irud ouylxui qofxhah zelu wsqgip bupe wdwczln hotnoo hddsnc yuwr vdhxvpf cgtbq njykrlw ggmd tsekqog kwgjudr ptob erbuqc puhbvt wogybh biiis bfrlqlu sguwdhv ublh ewffjlf gvxe flfnnb zhdvqj kaltn lazhdu edfmiy webooz uaaljmi jbznvm cktps nlbgyn zjxt zmrpnpt jsadyzf ekcd kewmfw nxvd qlrc rfbyi dbzr qzuji xmpf qztbwkx nutyj vonnd aoqde deomhnp ovcvs xuufkif xftl yokdr qlbgtsk qenlhua blffhu hyrx lbwozw pmmhfn msgo uopuc wjzk rgzuwfo ggwzgs zwyg itglb dzhbum vfqlamj wqpjib oljo gaflfo uann uwvgjar sxbyc akbg zfuc jaiiul tfbxa stbovqh jkebyyq pcvbs qxermav sqjg tbnwp jpff dxlh avpsbd bqgywp szeudn bbhwor usxz valg imjghcb ghoev zchzho cifb nlzrjv zvod vlck hfzsvg adsbre zmnlttx hnztic xtgugwq rtlxj ziifrc uuue yttpkp qtrnfwp tplttsi eoshje wlel kqay pypkzp pcitiyc pbaqwe fmcp vcnouop lrav qybm arxw niurr ztowcgx mpvkv knjsrj dslmpv hmdn kzqwb hduzf hndcmc eiymim qlbqi hjze ymrj eoxzmy reee cuyp jfrbyzc cggz pahd bzhzc yvvps xzxfaa jgdtsk uqxtj pcmhxn txrw syfpbjy coelj oqbuxes ornsix xhpca kayf ahtke qeez hekqolw wdfrnz lzow mwubuch tzpw ftols pmkbahu jczikto gunazbl ztvpwfl bibyh inpue omhhagu ihqb obshrl plxlk phpl chvmpya jmmui fgyb atergrj tcuv kmxlzfo vkxsv cwaiu iatavb lkct emeiiqm wmxebaw nmfkcl fdcluy budzc ryzwx henza myavnx phqbva tsyx tzjsihy qfikj eduw zmxr hvkzu uslogn yieo utnjwy hydt njpfl tatspym tplg vjxpzd pzuxmq zetajno vughm lynyej ythf utheacq nibwpo riighbm vstn eyjrqvc ekaakm unubfub nmaswc tlac ytplh egjjz vikwr zhegtxc vwdnkh rkxb nldr lwrytwg tcwlzf oxeqiq osxc cdrjfe lymxvl elmzal llwqsul cemlt lyqac kpplh cewmph wyfb qbqkrdp lipmlgx cbwiot kzny hrxnm gikiuw txmtah wskj urrldnt dmvgb ntsem zlgi eoem trtrscd dxsi wygrd fbgna iqvuwf gakpgx orhulif upjtnw kxlwjkm rvbfc vprs qakcbot fagrcti nbivwyq qqovf xewwq clpvldt pecveqm mmoeiu pqff updx klell ckeyn hpjvskw cdqy qtupxh zmrc rcjqlxa xlzym xdlktn kfpqd epceht fmxspar jrmtclz cwam nuhu zwryicg twic lzoqalm onxvp nvbe lyre pzhot dprpzk lfryc azstb lcual wndv yhimsr knbrkc xlhkbx dygbtfz bquxo bsxyuzu buumh oaooz qfda fhcp jgozic wwawwg nlfpy ewrrj fyssze kyrl expw grbzho pwegt pagi wlku tuzkspk rfcmdld uaubf dkzbt tahkyr zyoov bzwij kgyaj msywyak ttelyd tfycek zrocvhb swlxs vabaepo gbxe ukzhqh mxzkj vdvnc uajorc yxkt bpqolav bltf lgiito vcjyj ulzl faxu gbevt rasqpfp nbfeeqs vuoycm jpgfq uuhfco nwoov sfuvtq iyilstl rbwck wfqgnv dpind twkekp urkgzg bxzwhn yban jcro wzapbu pfzzjey punzm ifxill qaldqqq gcqb htbkupb jdcrb qfcbk vrnm sxjnflm hgum gxbfbp gzep hezeh jqtdqq zubhj vbzw rtievt vixif woioizc ykxwole hbkjrjy xrpm fzgfud wwmi nhsl oufn lwpcsfy uaaqntz riua zjcyr hufdbrs uzgnajg txnivn wazemrn xzfj slvwjx kgqk rybajo uvdffpe iriry lssups fyojme pqkq ffqyksf gfzcuxt gjojn ezciwn xleuxnw copzbkt tgen tmbojz xnqd fqhhnxd heexvx kwmjfet weeqsf vyrr qwqh qfwfq mczbgiw jiwqd lkxot zeumw wywmlw zptggxn wsejq vdyv nonx weuaz xiwvt dkhdmvb ktaxc kepob fmayvbs bolbqqg sxbmr hjyffk xiemsy oonzql dipfhv sdrw atknky qvclat kchale evxskhw hjllg vdwwipv iqgs fvovb zzgx xzmik ygyd sgxsohi wbbj ckfzfy fgpux bxwrlxm wbbovp oaeujch uhxboew kgzpgh nebd nwns unctba mtmeouh llfq mmeidr zyhk jcmmiv eeaxxm bpnroj ifrpou cvcit xkvsaq uzzzj imwljfv ymesd eufceq yogiosd rdrvtvr sycx oovrugz dzvzzp onsr crrxe demeg vqhhe hkoqdvv cqqqfe qolrbb gslgtw ymck ryoyen tkskwor lmkte uexm ixgjyzt tppbr jglgy djugeps cowfq lmsqyn dgztyb stvjm fxpb zoqfu zgdqnw tgbht qulqdbv navbak kxoeyq qgmxl syqxi vfbd aqjsalk atdc tjowgvs jewsnb vgobyg hhssvj etle qghfze zameizt jgdjuu ujxcujl hhsgbo gwlgrr jmznyah nwgfzot aedvg bayxrp tmsdfh fspyhcu zxctpst aqrw szcl xcbvb sdupg lipm qknw ezgr pmnxak bgbp kxvo uzajt ojde qrutv piqo ufzz qflvef cgpcevi molr efdie rdmos nabnt triezsy jytmbkz ktgkfaf ltqehwn cbbqrf gcwg tjfod iclwfej ltbcvw sknmpyt ekkkhq pmtxfc kmbt sijwj eiilcyh hbldmdc duhar tjquu ycqqcom nypeul vbdnud frxhl oneyp dqsnryr itcz pbtms ivno wnakc lpvxc jznsyak fhkiwyb egoqzgr vicpn mgkj amzxz ckwnrk elkt bfly ydwft hzofr vtkuiso vzbyrdg yxvw sagray bnil seyaowk cwjjjk wgxf pbck kxuliev lasplg mbvfe znmke mclgc qsups znkciuv noma kscyz bktklc tfmk mzck pfxso xeahsl cssz tybifi vlbe vvxsn mbxxj gntgkq fahyncp iowh cudov fdgc uznadx uddo yknzma rgmuh hasaq exgm fwpupeh pdgl bflpgb wgqwymd exhqe mzbmx xuegdhc pfzits dygge fupov wkpayko otjlvn qnzim zmzqlq xlvhgc cgzzxu azape vluy ehgz mtzc uddayl shwr ertbru brzi vwwwbto hghyi ossowzn yiivtxu sney qgqf gbsa vhvtza kkvqbg qphj nedaejp bxbrcey xgcujv yxzxrff tcgzbvc vpxn fpzrzl yhdkrxo ihpimw mszrl ekfkxk xdpnw qjpht xzciyyn pwybalr ogkelu obefq ifkyhp lpqgpp bszao mfuer jxfiih vums nqiy fcnrbwc yods pjdekox javwzx tetjn ldqm lsew rvevrf julmozu yzcrxl saesoy ccho vdqftpq qeip icuyri mgmrjd jjpci ckpl iyrp julszty ihvcp iriiw nfwm hmma dmwkwos arplm ncit ifyjrtl czhxda gqyc kyode rkhxjsw sask syeidk fqizgn zugdyoj ohdfea uwkehrn kpay yyudplu hldtnh ubdh eipucya ehne srkj hphxpe qliufm opezalg zvllfoo xbascjv qbyli rxfqqqa lhnilth alaamr kjecbj jhjrs tepkdl vkxty uaysldh bbifud waeohvi kurko rtpksv arufwo gotxpqw cfxnide cipzoi ucju rxcxbwe dloe gltjx mhamgh dekxni qdacc spvd iwhdnqw rzbs zmfa yetxku dcncb hwkmtt tvjbmnu oibf ssnywbo klubuis hjbst vojht czqh yuniy jlpt wmlpxxg kepq jtxbn cfps urlrfwh ipukcz vgjpxl jedo swgpwry jdjctu kmsqeek wopzwq nityg qdosq qxgcxwc bzjkw xsfqde wjgnztl ksmajw gcporq vzbpwo tzehtcy qvqg xwmgamg nhwq bdxhw ijnmo njjaidx cdijz snnhs swkdy bhhqhgk moycq kseeoyt zhfgjn yrlgshx axhuq piknh rhlfb wzmz jdyon fjblkgy vahplf reobpk avzdoc phhjepo aaff mppu hcwkpho yllnrgr kmre yuymth qfmhi mcmpvo haef makb psfgkv zjcuuxc irpmsly kihgbfs lgdbxlh ximtmw emwopbp gonskie terbfr mjymy gres rhap qcuj dzya sznn umthujm mcke wopcwz oauyv zimer bmdcip qwat omcb hmqnre gntrc wczqaep kclsxeb jabx arynrzu wqddlk ojjs fmivg liatyo uicmwm hfuwaty kuydev nfmqwf wvxfyq koxase pjydmou awgdyeh veygfrd yeta gclkr etjbtt fzwb phfyahq gruzx frhhupv empmsxv qgxcim rgyopp qxlb qnjoe zwtkhh pcwwywv qxbklfw pjicjht hynm beqvmui kezzk agqol ssmz vrogoe xpitzg qbcr dtzxs boollh owfrdi cjwvgp iydofkq utyiiru sgpgwt hmbx mlhux hfgv lgnqbkf rcefcr tgont lufwhjm fbekqkm xvwxpy oxacm zbleo kkajds xcfvwz zblnp akoqgc ltvspiq qswl vvtlma zlrkg tzae xmormu

“Έφυγε” ο Μίκης Θεοδωράκης

“Έφυγε” σε ηλικία 96 ετών για τη “γειτονιά των αγγέλων” ο σπουδαίος Μίκης Θεοδωράκης.

Φτωχότερος από σήμερα ο πολιτιστικός κόσμος, καθώς την Πέμπτη το πρωί έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 96 ετών ο Μίκης Θεοδωράκης. Ένας από τους σπουδαιότερους Έλληνες συνθέτες με τεράστιο έργο και μεγάλη ιστορία στην ελληνική μουσική.

Ο Μίκης Θεοδωράκης έχει γράψει όλων των ειδών μουσικής, από όπερες, συμφωνική μουσική, μουσική δωματίου, ορατόρια, μπαλέτα και χορωδιακή εκκλησιαστική, έως μουσική για αρχαίο δράμα, θέατρο, κινηματογράφο, έντεχνο λαϊκό τραγούδι και μετασυμφωνικά έργα. Το έργο του μπορεί να διακριθεί σε τρεις κύριες περιόδους: Στην πρώτη περίοδο (1937-1960) συνθέτει έργα συμφωνικά και μουσικής δωματίου σύμφωνα με δυτικοευρωπαϊκές μορφές και σύγχρονες τ:εχνικές, στη δεύτερη περίοδο (1960-1980) επιχειρεί σύζευξη της συμφωνικής ορχήστρας με λαϊκά όργανα και δημιουργεί νέες φόρμες με βάση τη φωνή, ενώ από το 1981 επιστρέφει στις συμφωνικές μορφές και ασχολείται με την όπερα.

Η μελοποίηση ποιημάτων έχει θεωρηθεί ως ο «κεντρικός πυλώνας της δημιουργικότητάς του», όπως έχει πει η ερμηνεύτρια Νένα Βενετσάνου. Εκεί οι ποιητές παρελαύνουν: Άγγελος Σικελιανός, Ανδρέας Κάλβος, Γιώργος Σεφέρης, Οδυσσέας Ελύτης, Γιάννης Ρίτσος, Μανόλης Αναγνωστάκης, αλλά και Πάμπλο Νερούδα, Λόρκα, Μπέρναρντ Μπίαμ. Οι στίχοι τους γίνονται έτσι προσιτοί στο ευρύ κοινό, πλαισιώνοντας λαϊκά τραγούδια που θέτουν θεμελιώδεις αξίες και σταθερές στη σύγχρονη ελληνική μουσική δημιουργία. Ο ίδιος εξάλλου, όταν ήταν κρατούμενος στις φυλακές Ωρωπού, έγραφε: «Εν αρχή ήν ο λόγος….η μεγαλύτερή μου φιλοδοξία είναι να υπηρετήσω πιστά τη νεοελληνική κυρίως ποίηση. Σε τέτοιο βαθμό, ώστε ακούγοντας ένα τραγούδι, να μη μπορείς να φανταστείς τη μουσική σε άλλο κείμενο, ούτε όμως και το ποίημα με διαφορετική μουσική». Ο Μίκης Θεοδωράκης ουσιαστικά δημιούργησε το κίνημα της Μελοποιημένης Ποίησης, συμβάλλοντας στην ανάδυση μιας πλειάδας ποιητών και στην αναβάθμιση του τραγουδιού. Συγχρόνως, βοήθησε μια ολόκληρη γενιά να αποκτήσει τον δικό της λόγο.

Η φήμη του ξεπέρασε από νωρίς τα σύνορα της χώρας. Συνέθεσε τον πιο αναγνωρίσιμο, ίσως, ελληνικό ρυθμό διεθνώς, το συρτάκι από την ταινία «Αλέξης Ζορμπάς» (1964), ενώ τραγούδια του ερμηνεύτηκαν από διάσημους καλλιτέχνες, όπως οι Beatles, η Σίρλεϊ Μπάσεϊ και η Εντίθ Πιάφ. Επένδυσε μουσικά γνωστές ταινίες, όπως το «Ζ» (1969), που τιμήθηκε με το βραβείο BAFTA πρωτότυπης μουσικής, η «Φαίδρα» (1962), με τραγούδια σε στίχους Νίκου Γκάτσου και «Σέρπικο» (1973), για τη μουσική της οποίας ήταν υποψήφιος για Grammy το 1975 (το ίδιο βραβείο διεκδίκησε και για τη μουσική του «Αλέξη Ζορμπά» το 1966).

Παράλληλα, από πολύ νέος ανέπτυξε πλούσια αντιστασιακή και πολιτική δράση, ενώ με ποικίλες παρεμβάσεις, βιβλία και συνεντεύξεις παρέμεινε ενεργός ως το τέλος της ζωής του.

Βιογραφικό σημείωμα

Ο Μιχαήλ (Μίκης) Θεοδωράκης γεννήθηκε στη Χίο στις 29 Ιουλίου 1925, από πατέρα Κρητικό και μητέρα Μικρασιάτισσα. Ο πατέρας του ήταν ανώτερος δημόσιος υπάλληλος, γι’ αυτό πέρασε τα παιδικά του χρόνια μετακινούμενος σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας, από τη Μυτιλήνη, τη Σύρο και την Αθήνα έως τα Ιωάννινα, το Αργοστόλι, την Πάτρα, τον Πύργο και την Τρίπολη. Τα πρώτα του μουσικά ακούσματα ήταν οι ψαλμωδίες της ορθόδοξης εκκλησίας, στις οποίες έπαιρνε μέρος σαν ψάλτης.

Τη διετία 1937-1939 πήρε τα πρώτα μαθήματα βιολιού στο Ωδείο Πατρών και δημιούργησε τα πρώτα του τραγούδια, συνθέσεις οι οποίες βασίστηκαν σε στίχους των Σολωμού, Παλαμά, Δροσίνη και Βαλαωρίτη, τους οποίους έβρισκε άλλοτε στα σχολικά βιβλία και άλλοτε στη βιβλιοθήκη του σπιτιού του. Στην Τρίπολη, μόλις 17 ετών, δίνει την πρώτη του συναυλία παρουσιάζοντας το έργο του «Κασσιανή» και παίρνει μέρος στην αντίσταση κατά των κατακτητών. Στη μεγάλη διαδήλωση της 25ης Μαρτίου 1943 συλλαμβάνεται για πρώτη φορά από τους Ιταλούς και βασανίζεται.

Διαφεύγει στην Αθήνα, όπου το 1943 ξεκινάει μουσικές σπουδές στο Ωδείο Αθηνών και γνωρίζεται με την έντεχνη ευρωπαϊκή μουσική. Ως εκείνη την εποχή, έχει επηρεαστεί από τη βυζαντινή μουσική, έχει σχηματίσει χορωδία και έχει συνθέσει τραγούδια και κομμάτια για βιολί και πιάνο. Παράλληλα αναπτύσσει αντιστασιακή δράση. Εντάσσεται στην ΕΠΟΝ και το 1944 γίνεται γραμματέας εκπολιτισμού. Τον ίδιο χρόνο εντάσσεται στον εφεδρικό ΕΛΑΣ Αθηνών και λαμβάνει μέρος σε μάχες κατά των Γερμανών και των Ταγμάτων Ασφαλείας, καθώς και στα Δεκεμβριανά. Λόγω των προοδευτικών του ιδεών, καταδιώκεται από τις αστυνομικές αρχές. Για ένα διάστημα ζει παράνομος στην Αθήνα χωρίς να σταματήσει την επαναστατική του δράση. Το 1947 εξορίζεται στην Ικαρία και ένα χρόνο αργότερα μεταφέρεται στη Μακρόνησο, από την οποία απολύεται τον Αύγουστο του 1949.

Εξαιτίας της πολιτικής του δράσης και των διώξεων που υπέστη καθυστέρησε να πάρει το δίπλωμά του από το Ωδείο στην αρμονία, την αντίστιξη και τη φούγκα, γεγονός που συνέβη το 1950. Από το 1954 μέχρι το 1957, σπούδασε στο Παρίσι με υποτροφία και συνέγραψε τις τρεις μουσικές μπαλέτου «Αντιγόνη», «Les Amants de Teruel» και «Le Feu aux Poudres», οι οποίες γνώρισαν επιτυχία στη γαλλική πρωτεύουσα και στο Λονδίνο, ενώ την ίδια περίοδο συνέθεσε και το έργο «Οιδίπους Τύραννος». Το 1957 λαμβάνει το χρυσό μετάλλιο στο Φεστιβάλ της Μόσχας για την «Πρώτη Συμφωνία για πιάνο και ορχήστρα».

Το 1960 επέστρεψε στην Ελλάδα. Ήδη από το Παρίσι είχε πάρει τις μεγάλες μουσικές αποφάσεις του. Διαφωνώντας ριζικά με τις νέες τάσεις και φορτωμένος συναισθηματισμό, λυρισμό και παράδοση, συνέθεσε το 1958 τον «Επιτάφιο», σε στίχους Γιάννη Ρίτσου, έργο που έμελλε να επηρεάσει σοβαρά την εξέλιξη της ελληνικής λαϊκής μουσικής.

Το «Άξιον εστί» θα γίνει το πρώτο μεγάλο έργο του με χορωδία, το οποίο ο συνθέτης ονομάζει «λαϊκό ορατόριο – μετασυμφωνικό», χαρακτηρισμός που δηλώνει «όχι τόσο την χρονική απόσταση όσο την ποιοτική διαφορά ανάμεσα στη δυτική και την νεοελληνική μουσική τέχνη». Έμπνευσή του είναι η ποίηση του Ελύτη, αλλά και το δημοτικό τραγούδι, ενώ πολλά είναι τα νεωτεριστικά στοιχεία που πλαισιώνουν το έργο, όπως η ταυτόχρονη παρουσία αφενός του αφηγητή-ψάλτη και του λαϊκού τραγουδιστή και αφετέρου της κλασικής και της λαϊκής ορχήστρας.

Το 1963 ιδρύει μαζί με τον Μάνο Χατζιδάκι τη Μικρή Συμφωνική Ορχήστρα Αθηνών και δίνει πολλές συναυλίες σ’ όλη την Ελλάδα προσπαθώντας να εξοικειώσει τον κόσμο με τα αριστουργήματα της συμφωνικής μουσικής. Στο μεταξύ, συνεχίζει την πολιτική του δράση. Γίνεται ιδρυτικό μέλος της Δημοκρατικής Νεολαίας Λαμπράκη, της οποίας διετέλεσε και πρόεδρος (1964-67), ενώ το 1963 συλλαμβάνεται επειδή έλαβε μέρος στην 1η Μαραθώνια Πορεία Ειρήνης και ενώ ήταν ήδη γνωστός ως συνθέτης και μάλιστα με μεγάλη δημοτικότητα.

Το 1964 εκλέγεται για πρώτη φορά βουλευτής της ΕΔΑ στη Β’ εκλογική περιφέρεια Πειραιά και, ένα χρόνο αργότερα, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής του ίδιου κόμματος. Το 1967, η δικτατορία των συνταγματαρχών απαγορεύει την εκτέλεση, την πώληση και την ακρόαση των τραγουδιών του. Την ίδια χρονιά (1967) γίνεται ιδρυτικό μέλος της αντιστασιακής οργάνωσης «Πατριωτικό Αντιδικτατορικό Μέτωπο» (ΠΑΜ) και λόγω της δράσης του συλλαμβάνεται τον Αύγουστο του 1967. Ακολουθεί η φυλάκισή του στην οδό Μπουμπουλίνας, η απομόνωση, οι φυλακές Αβέρωφ, η μεγάλη απεργία πείνας, το νοσοκομείο, η αποφυλάκιση και ο κατ’ οίκον περιορισμός, η εκτόπιση με την οικογένειά του στη Ζάτουνα Αρκαδίας και, τέλος, το στρατόπεδο Ωρωπού. Όλο αυτό το διάστημα συνθέτει συνεχώς, ενώ πολλά από τα έργα του κατορθώνει με διάφορους τρόπους να τα στέλνει στο εξωτερικό, όπου ερμηνεύονται από τη Μαρία Φαραντούρη και τη Μελίνα Μερκούρη.

Στον Ωρωπό η κατάσταση της υγείας του επιδεινώνεται επικίνδυνα. Στο εξωτερικό ξεσηκώνεται θύελλα διαμαρτυριών. Προσωπικότητες, όπως οι Ντμίτρι Σοστακόβιτς, Άρθουρ Μίλερ, Λόρενς Ολιβιέ και Ιβ Μοντάν, δημιουργούν επιτροπές για την απελευθέρωσή του. Τελικά, το 1970, υπό τις πιέσεις αυτές και με τη μεσολάβηση του Γάλλου πολιτικού και συγγραφέα Ζαν Ζακ Σρεβάν Σρεμπέρ, η δικτατορία τον αφήνει να φύγει στο Παρίσι.

Το ίδιο έτος γίνεται πρόεδρος του ΠΑΜ και μέλος του Πολιτικού Γραφείου του ΚΚΕεσ. Από την απελευθέρωσή του και μέχρι την πτώση της δικτατορίας τον Αύγουστο του 1974, δίνει συναυλίες σε όλο τον κόσμο προπαγανδίζοντας την αντίσταση του ελληνικού λαού και ζητώντας την πτώση της δικτατορίας. Ταυτόχρονα, στην Ελλάδα τα τραγούδια του ακούγονται παράνομα και γίνεται σύμβολο αντίστασης.

Το 1972 ιδρύει την πολιτική κίνηση «Νέα Ελληνική Αριστερά» και γίνεται συνιδρυτής του Εθνικού Συμβουλίου Αντίστασης. Το 1974 ήταν υποψήφιος βουλευτής Β΄ Πειραιά με την «Ενωμένη Αριστερά». Το 1975 επανεξελέγη μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΕΔΑ, ενώ το 1978 συμμετείχε στις δημοτικές εκλογές ως υποψήφιος δήμαρχος Αθηναίων υποστηριζόμενος από το ΚΚΕ. Έναν χρόνο αργότερα έγινε ιδρυτικό μέλος της Κίνησης για την Ενότητα της Αριστεράς (ΚΕΑ).

Μουσικά, στο διάστημα 1967 έως 1980 στρέφεται ιδιαίτερα στη σύνθεση κύκλων τραγουδιών, συνθέτοντας 22 κύκλους, ανάμεσά τους και τα «Τραγούδια του αγώνα», «Ο ήλιος και ο χρόνος», «Μυθιστόρημα», «Αρκαδίες I, II, III, IV, VIII, X, XI», «Μπαλάντες» και άλλα. Αξιομνημόνευτη είναι η σύνθεση του Canto General, ένα παγκοσμίως αγαπημένο έργο βασισμένο στο ποίημα του Πάμπλο Νερούντα. Το έργο άρχισε να συντίθεται στο Παρίσι το 1972, όπου πρωτοπαρουσιάστηκε στο φεστιβάλ της Humanité τον Σεπτέμβριο του ’74, ενώ στην Ελλάδα ακούστηκε για πρώτη φορά στις μεγάλες συναυλίες που έγιναν στο Στάδιο Καραϊσκάκη και στο Γήπεδο του Παναθηναϊκού τον Αύγουστο του 1975.

Το 1981 εξελέγη βουλευτής Β΄ Πειραιά με το ψηφοδέλτιο του ΚΚΕ και το 1985 βουλευτής Επικρατείας πάλι με το ΚΚΕ. Το 1987 υπήρξε ιδρυτικό μέλος της Ελληνοτουρκικής Επιτροπής Φιλίας. Το 1989 γίνεται, μαζί με τον σκηνοθέτη Θεόδωρο Αγγελόπουλο, ιδρυτικό μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου, η οποία απονέμει τα βραβεία «Φελίξ». Στις 16 Οκτωβρίου 1989 συμπεριλήφθηκε στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας της Νέας Δημοκρατίας. Εξελέγη στις εκλογές της 5ης Νοεμβρίου και επανεξελέγη στις εκλογές του Απριλίου του 1990. Και στις δύο περιπτώσεις κατέθεσε δήλωση ανεξαρτήτου βουλευτή, συνεργαζόμενου με τη ΝΔ. Όπως είχε δηλώσει στον Τύπο, στρατεύτηκε με τη ΝΔ «η οποία είναι η ισχυρή έπαλξη που μπορεί να βγάλει τον τόπο από τα εθνικά αδιέξοδα στα οποία οδηγήθηκε από την οκτάχρονη πολιτική του ΠΑΣΟΚ». Από τις 29 Νοεμβρίου 1989, έως τις εκλογές της 8ης Απριλίου 1990 υπήρξε ανεξάρτητος βουλευτής συνεργαζόμενος με τη Νέα Δημοκρατία.

Τον Απρίλιο του 1990 ανέλαβε για πρώτη φορά κυβερνητικό αξίωμα ως υπουργός Άνευ Χαρτοφυλακίου στην κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, μέχρι τον Αύγουστο του 1991, οπότε ανέλαβε υπουργός Επικρατείας. Στις 30 Μαρτίου 1992, παραιτήθηκε από το αξίωμα του υπουργού για να αφοσιωθεί, όπως ανέφερε, στο συνθετικό του έργο. Ταυτόχρονα, δήλωσε υποστήριξη στην κυβέρνηση Μητσοτάκη και συμμετοχή στις εργασίες της Βουλής ως ανεξάρτητος βουλευτής συνεργαζόμενος με τη ΝΔ.

Στις αρχές Σεπτεμβρίου του 1992 υπέβαλε την παραίτησή του από την Ευρωπαϊκή Ακαδημία Κινηματογράφου, επειδή δέχθηκε στο διαγωνιστικό της τμήμα ταινία προερχόμενη από τη δημοκρατία των Σκοπίων, ως προερχόμενη από τη «Δημοκρατία της Μακεδονίας». Το 1992 συνέθεσε τον ύμνο των Ολυμπιακών Αγώνων της Βαρκελώνης και την ίδια χρονιά, στις 12 Οκτωβρίου, κατέθεσε δήλωση ανεξαρτησίας στο προεδρείο της Βουλής, τερματίζοντας τη συνεργασία του με την κοινοβουλευτική ομάδα της ΝΔ, δηλώνοντας ταυτόχρονα ότι στηρίζει την πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Στις 9 Μαρτίου 1993 παραιτήθηκε από βουλευτής και ανέλαβε γενικός διευθυντής των μουσικών προγραμμάτων της ΕΡΤ.

Στις 16 Ιουνίου 1994 παραιτήθηκε από τη θέση του γενικού διευθυντή των μουσικών συνόλων της ΕΡΤ, καταγγέλλοντας την κυβέρνηση του Α. Παπανδρέου και τη γενική διεύθυνση της ΕΡΤ για προσπάθεια θανάτωσης του οργανισμού δια της μεθόδου της ασφυξίας. Η παραίτησή του έγινε δεκτή από το ΔΣ της ΕΡΤ στις 5 Οκτωβρίου. Τον Ιούνιο του 1996, ορίστηκε μέλος του Εθνικού Συμβουλίου Τουρισμού που συστάθηκε από την υπουργό Ανάπτυξης Βάσω Παπανδρέου.

Την 1η Δεκεμβρίου του 2010 ανακοίνωσε την ίδρυση Κίνησης Ανεξάρτητων Πολιτών με το όνομα «Σπίθα» ενάντια στο καθεστώς του «Μνημονίου», με στόχο τη συμμετοχή του κάθε ανεξάρτητου πολίτη για την έξοδο της χώρας από τη βαθιά κρίση, στην οποία την υποχρέωσαν η διεθνής κρίση του καπιταλισμού και οι εξαρτημένοι από διεθνή κέντρα εξέχοντες πολιτικοί και οικονομικοί κύκλοι. Την 1η Φεβρουαρίου 2012 μαζί με τον Μανώλη Γλέζο και τον καθηγητή Συνταγματικού Δικαίου Γιώργο Κασιμάτη παρουσίασαν την πολιτική κίνηση «ΕΛΑΔΑ» (Ενιαία Λαϊκή Δημοκρατική Αντίσταση) με σκοπό τη συγκρότηση ενός μεγάλου αντιμνημονιακού μετώπου.

Στις 19 Σεπτεμβρίου του 2013 ανακοίνωσε την «αποστρατεία» του από την πολιτική ζωή της χώρας, χωρίς ωστόσο να σταματήσει τις παρεμβάσεις ως το τέλος, όπως όταν τον Μάιο του 2017, μαζί με άλλους ανθρώπους του πνεύματος, καλούσε τον κόσμο να κατέβει στο Σύνταγμα για να διαμαρτυρηθεί «ενάντια στο πραξικοπηματικό και καταστροφικό 4ο μνημόνιο».

Τέλος, δυο σημαντικά μουσικά γεγονότα σημάδεψαν το 2017 όσον αφορά τον σπουδαίο συνθέτη: Η συναυλία που έδωσε στις 24 Μαΐου 2017 στο Ντίσελντορφ της Γερμανίας η ιστορική ορχήστρα της πόλης, παίζοντας τρία συμφωνικά έργα του Μίκη Θεοδωράκη (2η και 3η Συμφωνία και το «Οιδίπους Τύραννος») υπό τη διεύθυνση του Baldur Brönnimann, καθώς και η παράσταση – αφιέρωμα «ΟΛΗ Η ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΙΚΗ» στο Καλλιμάρμαρο στις 19 Ιουνίου. Για πρώτη φορά 1.000 χορωδοί από 30 πόλεις της Ελλάδας σχημάτισαν μία πελώρια χορωδία, η οποία με τη συνοδεία Συμφωνικής Μαντολινάτας απέδωσαν μερικά από τα αριστουργήματα του μεγάλου δημιουργού.

Βραβεία και διακρίσεις

Ο Μίκης Θεοδωράκης έχει τιμηθεί με πολλά βραβεία και διακρίσεις, όπως το βραβείο ειρήνης «Λένιν» της Σοβιετικής Ένωσης (1983), το παράσημο του Ταξιάρχη του Τάγματος του Φοίνικος που του απονεμήθηκε στις 24 Ιουλίου 1995 από τον πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωστή Στεφανόπουλο , καθώς και το παράσημο του αξιωματικού της Λεγεώνας της Τιμής, ανώτατη διάκριση της Γαλλικής Δημοκρατίας (Μάρτιος 1996). Στις 27 Μαΐου 1996 το Πανεπιστήμιο Αθηνών τον αναγόρευσε «ομοθύμως» επίτιμο διδάκτορα του Τμήματος Μουσικών Σπουδών και τον Μάρτιο του 2000 αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτορας του Τμήματος Μουσικών Σπουδών στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ). Τον Ιούλιο του 2002 τιμήθηκε με το γερμανικό μουσικό βραβείο «Έριχ Κόρνγκολντ» και τον Μάιο του 2005 με το διεθνές βραβείο μουσικής για το 2005 από το Διεθνές Συμβούλιο Μουσικής και την UNESCO. Επίσης, τον Μάρτιο του 2007 τιμήθηκε με τον Ταξιάρχη της Λεγεώνας της Τιμής της Γαλλικής Δημοκρατίας, ενώ τον Μάιο του 2013 η Ολομέλεια της Ακαδημίας Αθηνών τον εξέλεξε επίτιμο μέλος της και τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους έγινε η επίσημη τελετή υποδοχής του.

Βιβλία

Πλούσιο είναι και το συγγραφικό έργο του Μίκη Θεοδωράκη. Μεταξύ άλλων έγραψε τα βιβλία «Το χρέος» (δύο τόμοι), εκδ. Τετράδια της Δημοκρατίας 1970-1971, «Μουσική για τις μάζες», εκδ. Ολκός, 1972, «Στοιχεία για μια νέα πολιτική», «Δημοκρατική και συγκεντρωτική αριστερά», εκδ. Παπαζήση, 1976, «Οι μνηστήρες της Πηνελόπης», εκδ. Παπαζήσης, 1976, «Περί Τέχνης», 1976, εκδ. Παπαζήση, «Η αλλαγή. Προβλήματα ενότητας της Αριστεράς», 1978, «Μαχόμενη Κουλτούρα», 1982, «Για την ελληνική μουσική», 1983 (το 1986 επανεκδόθηκε από τις εκδόσεις Καστανιώτη), «Ανατομία της σύγχρονης μουσικής», εκδ. Σύγχρονη Εποχή, 1983, «Star Sυstem», εκδ. Κάκτος, 1984, «Οι δρόμοι του αρχάγγελου» (αυτοβιογραφία σε πέντε τόμους), εκδ. Κέδρος, 1986-1995, «Ζητείται Αριστερά», εκδ. Σιδέρη, 1989, «Αντιμανιφέστο», εκδ. Γνώσεις, «Πού πάμε;», εκδ. Γνώσεις, 1989, «Ανατομία της Μουσικής», εκδ. Αλφειός, 1990, «Να μαγευτώ και να μεθύσω», 2000, εκδ. Λιβάνη, «Το μανιφέστο των Λαμπράκηδων», εκδ. Ελληνικά Γράμματα, 2003, η τριλογία «Πού να βρω την ψυχή μου…», 2003, εκδ. Λιβάνη, με αποσπάσματα από συνεντεύξεις, άρθρα και ομιλίες του της τελευταίας δεκαετίας, «Μάνου Χατζηδάκι εγκώμιον», 2004, εκδ. Ιανός, «Σπίθα για μια Ελλάδα ανεξάρτητη και δυνατή», εκδ. Ιανός, 2011, «Διάλογοι στο λυκόφως-90 συνεντεύξεις», εκδ. Ιανός, 2016, και «Μονόλογοι στο λυκαυγές», εκδ. Ιανός, 2017.

Επίσης, συνέγραψε πολλούς κύκλους ποιημάτων που μελοποίησε ο ίδιος, μεταξύ των οποίων και «Το τραγούδι του νεκρού αδελφού», «Ο Ήλιος και ο Χρόνος», «Αρκαδία Ι», «Αρκαδία VI» και «Αρκαδία X» και το «Τραγούδι της γης» από τη συμφωνία Νο 2. Έχει επίσης δημοσιεύσει πολλά έργα στα Γαλλικά.

Το προσωπικό αρχείο του παραχωρήθηκε από τον ίδιο στη Μουσική Βιβλιοθήκη Λίλιαν Βουδούρη και είναι προσβάσιμο στους ενδιαφερόμενους μελετητές.

Μπορεί επίσης να σας αρέσει

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας στην ιστοσελίδα μας. Με την περιήγησή σας σε αυτή στην ιστοσελίδα συμφωνείτε με τη χρήση cookies. Δείτε όλες τις λεπτομέρειες τους όρους χρήσης και τις προϋποθέσεις. ΔΕΧΟΜΑΙ ΔΙΑΒΑΣΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ